አገር አቀፍ ዜናዎች

ረቂቅ አዋጁ ሌሎች ከትራንስፖርት ዘርፉ ጋር በተያያዘ ለሚፈጸሙ ወንጀሎችም ቅጣት ወስኗል፡፡
በህዝብ ተወካዩች ምክር ቤት ለበጀት እና ፋይናንስ ቋሚ ኮሚቴ የቀረበ የባቡር ትራንስፖርት ረቂቅ አዋጅ ሳይመዘገቡ እና አገልግሎት ላይ ለመዋል የጸና የደህንነት ማረጋገጫ ፈቃድ ሳይኖራቸው የመሰረተ ልማት አስተዳዳሪነት ወይም አገልግሎት ሰጪነት ተግባርን እያከናወኑ የሰው ህይወት መጥፋትን ወይም የአካል መጉደልን አልያም ደግሞ ከአንድ ሚሊዩን ብር በላይ የሆነ የንብረት ጉዳትን ካስከተለ ከ20 አመት በማይበልጥ ጽኑ እስራት እና ከሁለት መቶ ሺህ ብር በማያንስ እንዲሁም ከ500 ሺህ ብር በማይበልጥ የገንዘብ ቅጣት እንዲቀጣ ተወስኗል፡፡
ወንጀሉ የሰው ሕይወት መጥፋን ወይም አካል መጉደልን የንብረት ጥፋቱም ከ1ሚሊየን ብር በታች ከሆነ ቅጣቱ ከ10 አመት የማይበልጥ ጽኑ እስራት እና ከ20ሺህ ብር የማይበልጥ መቀጮ ነው፡፡
ከኦዲት እና ኢንስፔክሽን መኮንን በረቂቅ አዋጁ ላይ እና በሌሎች ተያይዘው በሚወጡ ደንቦች እና መመሪያዎች በተሰጡት ስልጣን እና ተግባት ለማከናወን ወደ ሎኮሞቲቭ ፣ ፉርጎ፣ የባቡር መሰረተ ልማት ወይም እውቅና ወደ ተሰጠዉ ተቋም እንዳይገባ የከለከለ ከሆነ ወይም የኦዲት እነ ኢንስፔክሽን መኮንን ጥያቄ ማንኛውም ሰው ተገቢውን እነ እውነተኛ ምላሽ ያልሰጠወይም አግባብነት ያለው መረጃ ለማሳየት ፈቃደኛ ካልሆነ ከአንድ አመት በማይበልጥ ቀላል እስራ እና ከ20ሺህ ብር የማይበልጥ መቀጮ ይቀጣል፡፡
የባቡር የደህነት ስጋ ክስተትን እና የባቡር አደጋን በህግ ስልጣን ለተሰጠው አካል አለማሳወቅ ከአንድ አመት የማይበልጥ ቀላል እስራት እና ከ20 ሺህ ብር የማይበልጥ የገንዘብ መቀጮ ይቀጣል፡፡
የደህንነት ስጋት ክስተቱን ወይም የባር አደጋ ሪፖርት ያልተደረገው የባቡር መሰረተ ልማት አስተዳዳሪውን ወይም የአገልግሎት ሰጪውን ወይም የሌላ ማናቸውንም ሰው ጥፋት ወይም ጉድለት እዳይታወቅ ለመደበቅ በማሰብ ከሆነ ከአምስት አመት በማይበልጥ ጽኑ እስራ እና ከ100ሺህ ብር በማይበልጥ ገንዘብ ይቀጣል፡፡
ረቂቅ አዋጁ የኢትዩጲያ ምድር ባቡር ኮርሬሽን በተለያዩ የባቡር ትራንስፖር ፕሮጀክቶች ከ120 ቢሊየን ብር በላይ የገንዘብ እዳ ሪፖርት በተደረገበት በዚህ ወቅት ነው የወጣው፡፡ በአጠቃላይም የባቡር ትራንስፖርቱን ዘርፍ ለማተዳደር የተቀረጸ ነው፡፡
የባቡር ትራንስፖርት ዘርፍ ለማስተዳደር ህግ አውጥተው ተቋም አቋቁመው ህግ ካወጡ ሀገራት አንዷ አሜሪካ ናት፡፡ የትራንስፖርት ዘርፉን ለማስተድደር በ1879 አ.ም ኢንተርስቴት ኮሜርስ አክት በሚል አርእስት ያጣች ሲሆን የህጉን ማእቀፍ በ1898 አሻሽላዋለች፡፡
ናርዶስ ዩሴፍ

የኢትዮጲያ ብሄራዊ ሎተሪ አስተዳደር ለቀይ መስቀል ማህበር ለአንቡላንስ ግዚ የሚውል ዘጠኝ መቶ ሰማኒያ ሺ ብር ከዚህ ቀደም ሰጥቶል፡፡ ታዲያ በዛሬው እለት የአንቡላንስ የቁልፍ ርክክብ ሲደረግ ቆይቶ ለቀይ መስቀል ተሰጥቷል ታዲያ በዛሬው እለት የአንቡላንስ የቁልፍ ርክክብ ሲደረግ ቆይቶ ለቀይ መስቀል ተሰጥቷል፡፡
የአንቡላንሱ ዋጋ 3.5 ሚሊዮን የሚገመት ሲሆን የቀይ መስቀል ማህበሩ ግን ከቀረጥነፃ ስለሚያስገባ ዘጠኝ መቶ ሰማኝያ ሺ ብር ተለግሷል ፡፡ በዛሬው እለት የብሄራዊ ሎተሪ አስተዳድር ምክትል ዋና ዳይሬክተር ቁልፉን ለቀይመስቀል ማህበር በይፋ አስረክበዋል፡፡
እ.ኤ.አ. ከህዳር 2015 እስከ መጋቢት 2017 ድረስ ማህበሩ 435 አንቡላንስ አሉት እነዚህም አንቡላንስ ከ 288 ጣቢያዎች በሀገሪቱ የሚገኙና አገልግሎቶችንም ይሰጣሉ ፡፡ በተጨማሪም ለ5667 የነፃ አንቡላንስ አገልግሎትም ሰቷል ፡፡
የቀይ መስቀል ማህበሩ ከተለያዩ አጋሮች ፣ የንግድ ማህበረሰብ ፣ መንግስታዊ ያልሆኑ ድርጅቶች የሲቪል ሰርቪስ ማህበራት የቀይ መስቀል አጋር በማድረግ እንደዚህ አይነት ድጋፎችን ማግኘት እንደሚቻል ተገልጧል ፡፡

ዘገባው የፍሬህይወት ታደሰ ነው

ኤህአዴግ ለድርድር አልቀመጥባቸውም ያላቸው ሶስት አጀንዳዎች የህገ መንግስቱ ይሻሻል ጥያቄ ቀዳሚው ነው፡፡የአለም አቀፍ የድንበር እና ወሰን እንዲሁም የአምስቱ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጥያቄ ለድርድር የማይቀርቡት ተብለው ተለይተዋል፡፡የአምስቱ የፖለቲካ ፓርቲዎች ጥያቄ ከዚህ ቀደም ሰላማዊ የፖለቲካ መንገድን ያልተከተሉ ግለሰቦችን በሰላማዊ መንገድ እንዲመለሱ የሚያስችል አሰራርን መፍጠር የሚል ሲሆን ኤህአዲግ ይህ በድርድር ሳይሆን በሀገሪቱ ህግ የሚፈታ ነው በማለቱ ያልተመረጠ አጀንዳ ሆኖአል፡፡
ለመደበኛው የድርድር ጊዜ አጀንዳ ይሁኑ በማለት ሀገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲዎቹ አጀንዳዎቻቸውን ሲያስይዙ ቆይተው ከመጡት አጀንዳዎች መካከል 13 ያህሉ ተመርጠዋል፡፡ ከነዚህ ውስጥ ኢህአዴግ ለመደራደር ፈቃደኛ የሚሆንባቸውን አጀንዳዎች ሲያነሳ እና ሲጥል በስተመጨረሻም በአብዛኛዎቹ ላይ ለመደራደር ፈቃደኝነቱን አሳይቷል፡፡በዚህም መሰረት በአጀንዳ 1 የምርጫ ህግና ተያያዥ ጉዳዩችን በተመለከተ፡፡ የምርጫ ህግ አዋጅ ቁጥር 532/99፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች የስነ-ምግባር አዋጅ 662/2002፣ የፖለቲካ ፓርቲዎች ምዝገባ አዋጅ ቁጥር 573/2000 በቀዳሚነት ጠቀምጠዋል፡፡
በአጀንዳ 2 የተላያዩ አዋጆችን በተመለከተ የፀረ ሽብር አዋጅ ፣ የብዙሀን መገናኛ አዋጅ፣ የታክስ ስርዓት ህግ ፣ የፍትህ አካላት አደረጃጀት አዋጅ እና አፈፃፀም ፣ የበጎ አድራጎት ማህበራት ህግ እንዲሁም የሊዝ አዋጅ እና የተፈናቃዮችን በተመለከተ በሁለተኛ አጀንዳ ስር ተይዘዋል፡፡ የመሬት ፖሊሲ ለድርድር የሚቀርብ አለመሆኑ እና በአፈጻጸም ዙርያ ግን መደራደርና መወያየት እንደሚቻልም የኤህአዴግ ተወካይ አቶ ሽፈራው ሽጉጤ ጠቅሰዋል፡፡
ኤህአዴግ ለድርድር ከተስማማባቸው ቀሪ ጉዳዮች መካከል የብሔራዊ መግባባት በአራተኝነት ሲመረጥ የዲሞክራሲና ሠብአዊ መብቶች ተቋማት አደረጃጀት እና አፈፃፀምን በተመለከተ እንዲሁም ዜጎች በየትኛውም የሀገሪቱ ክልሎች የመዘዋወር ፣ የመኖር ፣ ንብረት የማፍራፋት ፣ የፖለቲካና የሲቪል ህገ መንግስታዊ መብቶችን በክልል መንግስታት አደረጃጀት የሚተገበሩበትን የህግ ማዕቀፍ የተመለከተ የሚሉት ጉዳዮች ናቸው፡፡ የድርድሩ መሪዎች የድርድር አጀንዳዎች ቅደም ተከተልና የድርድሩ አጠቃላይ ማዕቀፍ የጊዜ ሰሌዳ አዘጋጅቶ እናዲያቀርብ እና በፍጥነት ወደ ድርድሩ እንዲገቡ በመስማማት ተበትነዋል፡፡ ሀገር አቀፍ የፖለቲካ ፓርቲዎች ድርድር የሚል ስያሜን የያዘው መድረኩ ወደ ዋነኛው አጀንዳቸው ሳይገቡ ኤህአዲግን ጨምሮ የፖለቲካ ፓርቲዎቹ ከአምስት ወራት በላይ ጊዜን ወሰደዋል፡፡
ዘገባው የነጋሽ በዳዳ ነው

በቦሌ ኤርፖርት እና ሆቴሎች ቋሚ የቱሪስት ታክሲ አገልግሎት ሰጪ ባለንብረቶች እና በአዲስ አበባ ትራንስፖርት ባለስልጣን መካከል የስምሪት አሰራርን መሰረት በማድረግ የተፈጠረው አለመግባባት ወደ ፍርድ ማምራቱ የሚታወስ ነው፡፡ በዚህም መሰረት የቱሪስት ታክሲ ማህበራቱ መጋቢት 25 ቀን 2009 ዓ/ም ተግባራዊ ሊደረግ የነበረውን ስምሪት በመቃወም በ18/07/09 ዓ/ም በቁጥር አ/አ/ት/ባ779/2009 ዓ/ም በተፃፈ ደብዳቤ የወጣው አዲሱ የሜትር ተጋክሲዎች ስምሪት እንዲሰረዝላቸው በማሰብ በስምቱ ላይ በስር ፍርድ ቤት እግድ አውጥተዋል፡፡
ፍርድ ቤቱም በ22/07/09 ዓ/ም በዋለው ችሎት የኢትዮጵያ ኤርፖርቶች ድርጅት ከዚህ ፍርድ ቤት ተለዋጭ ትዕዛዛ እስከሚሰጥ ድረስ በአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የትራንስፖርት ባለስልጣን መስሪያ ቤት በ18/07/09 ዓ/ም በተፃፈ ደብዳቤ የሜትር ታክሲዎች የስምሪት ምድብ ድልድልን ተፈፃሚ ሳያደርግ ለጊዜው ታግዷል በማለት ትዕዛዝ ሰቷል፡፡
በዚህም መሰረት ይግባኝ ባይ የአዲስ አበባ ትራንስፖርት ባለስልጣን በ04/08/09 ዓ/ም በተፃፈ አቤቶታ እግዱ እንዲነሳ ይግባኝ በማለት ጉዳዩን ወደ ቦሌ ከፍተኛ ፍርድ ቤት ቦሌ ምድብ ችሎት 2ኛ ፍትሀ ብሔር ችሎት ወስዶታል፡፡
ፍርድ ቤቱ ሁለቱን ወገኖች ሲያከራክር በቦሌ ኤርፖርት ቱሪስት ታክሲዎች በኩል እግዱ ቢነሳ ቀድሞ በቦታው ላይ የምንሰራ ሰዎች ገቢያችንን እናጣለን ማህበራቱና ቤተሰብም ይበተናል በሌላ በኩል ታክሲዎቹን ለማዘመን የባንክ ብድር ለመክፈል ይሳነናል ሲሉ ተከራክረዋል፡፡ የአዲስ አበባ ትራንስፖርት ባለስልጣን በጠበቃው በኩል ባሰማው ክርክር ያቀረቡት ማመልከቻና ይግባኝ ሙሉ በሙሉ ስልጣን አለን ከማለት በስተቀር በስልጣናቸው የተሰጠው እግድ ይነሳልን ከማለት በስተቀር በቂ ምክንያት አላቀረቡም ይላል በቀን 29/09/09 ተፅፎ በቀን 12/10/09 የተነበበው የውሳኔ መዝገብ፡፡
በአጠቃላይ የስር ፍርድ ቤቱ እግዱ እንዲነሳ በይግባኝ ባይ ወይንም በአዲስ አበባ ትራንስፖርት ባለስልጣን ላቀረቡት አቤቶታ እግዱ የተሰጠው በአግባቡ ነው? ወይስ አይደለም? የሚለውን ነጥብ ለይቶ የቀረበውን ክርክር አግባብነት ካላቸው የህግ ድንጋጌዎች አናፃር መመርመር ሲገባው ሳይመረምር የደረሰበት ድምዳሜ የሰጠው ትዕዛዝ በአግባቡ ባለመሆኑ በፍትሀ ብሔር ስነ-ስርዓት ህግ ቀጥር 348‹1›መሠረት ተሸሯል ሲል መዝገቡን ዘግቷል፡፡
ዘገባው የነጋሽ በዳዳ ነው

በ3.4 ቢሊዮን ብር ተገንብቶ መስከረም ወር የተመረቀው የኢትዮ ጅቡቲ የምድር ባቡር ከምረቃው በኋላ ባሉት ከ 3 እስከ 6 ወራት ውስጥ መደበኛ የትራንስፖርት አገልግሎት እንደሚጀምር መነገሩ የሚታወስ ነው፡፡ ይሁን እንጂ ባቡሩ በተያዘለት የጊዜ ገደብ ዛሬም ድረስ መደበኛ አገልግሎቱን አልጀመረም፡፡ ለምን ስንል ለኢትዮጵያ ምድር ባቡር ኮርፖሬሽን የኮሚዩኒኬሽን ዳይሬክተር አቶ ደረጄ ተፈራን ባነጋገርንበት ወቅት ባቡሩ የሙከራ ስራውን በወቅቱ ባለመጀመሩ የመደበኛ ስራው መዘግየቱን ለዛሚ 90.7 ኤፍ ኤም ተናግረዋል፡፡
እስከ አሁን መደበኛ የሚባል ስራውን ያልጀመረው ባቡሩ ስራውን መች ይጀምራል ለሚለው ጥያቄ አቶ ደረጄ ተፈራ በምላሻቸው ጊዜውን በትክክል ማስቀመጥ ያስቸግራል ሲሉ ምላሽ ሰተዋል፡፡
መቀመጫውን አዲስ አበባ ያደረገው የኢትዩ ጅቡቲ የምድር ባቡር አስተዳደር 75 ከመቶ ከኢትዮጵያ ቀሪ 25 ከመቶ የሚሆነውን የንግድ ፈቃድ ከጅቡቲ ማግኘት ችሎአል፡፡
ጅቡቲ ላይ ቆመው የሚገኙት የባቡሩ ዋገኖች አገሪቱን ለኪራይ ኪሳራ እየዳረጉ በሀገር ውስጥ የገቡት ሎኮሞቲቮችም ቢሆኑ ለብልሽት መጋለጣቸው ኪሳራው በማን ይታሰባል ለሚለው ጥያቄ አቶ ደረጄ ተፈራ ጅቡቲን በተመለከተ የጋራ ንብረት ስለሆነ ኪራይ አታስከፍልም በሀገር ውስጥ ያሉትም በዚህ ጊዜ ውስጥ ለብልሽት ስለማይዳረጉ ስጋት የለብንም ሲሉ ምላሽ ሰተዋል፡፡
752 ኪሎ ሜትርን የሚሸፍነው ባቡሩ በሰዓት 120 ኪሎ ሜትሮችን በመጓዝ ቀናትን ይፈጅ የነበረውን ርቀት ወደ 10 ሰዓታት ዝቅ ያደርገዋል የሚል እምነት ተጥሎበታል፡፡
ለሚቀጥሉት 6 ዓመታት ቻይናውያን የሚያስተዳድሩትን ባቡር ለመመረቅ ጠቅላይ ሚንስትር አቶ ሀ/ማርያም ደሳለኝ፣የጅቡቲው ፕሬዘዳንት እስማኤል ኦማር ጌሌህ፣የቶጎ ሪፐብሊክ ፕሬዘዳንት ፋዩሪ ኦሲዙማ እና የቻይና ልዩ ልዑክ ተወካይ ዙሻኦሺ በለቡ ባቡር ጣቢያ መገኘታቸው የሚታወስ ነው፡፡

ዘገባው የነጋሽ በዳዳ ነው

የኢትዮጵያ ምግብ፣ መድኃኒት እና ጤና እንክብካቤ ባለሥልጣን የህክምና አሰጣጥ ላይ የሚታዩ ችግሮችን ከሚመለከት ክፍል የሚመጡ የተለያዩ ጉዳዮችንና መረጃዎችን በማሰባሰብ እና ዶክተሮች ስራቸውን በሚከውኑበት ወቅት ሊያጋጥም የሚችል ስጋትን ከግምት ውስጥ በማስገባት የዶችተሮችና የህክምና ባለሙያዎች ኢንሹራንስ መክፈቱን ኢትዮ ላይፍ ኤንድ ጀነራል ኢንሹራንሽ አስታውቋል፡፡
ከዚህ ቀደም የፌደራል ከፍተኛ ፍርድ ቤት ባስተላለፈው የመጨረሻ ውሳኔ መሰረት በህክምና ወቅት ለተፈፀመ ስዕተት 4 ሚሊዮን ብር በካሳ መልክ ተጠይቆ ከ አንድ ሚሊዮን ብር በላይ እንዲከፈል ውሳኔ ማስተላለፉ ይታወሳል፡፡
የኢትዮጵያ ፍትሃ ብሄር ህግ በህክምና ወቅት ለሚደርስ ስዕተት የህክምና ተቋሙን እና ሠራተኞቹን ተጠያቂ በማድረግ ካሳ እንዲከፈል ያደርጋል፡፡ የተለያዩ አገራትም በህክምና ወቅት ለሚደርስ ስዕተት ካሳ እንዲከፈል እና አስፈላጊ ወጪዎችም እንዲሸፈኑ ያስገድዳሉ፡፡
የኢትዮጵያ ሜዲካል አሶሴሽን ዋና ዳይሬክተር ዶክተር የኔነህ ጌታቸው እንዳሉት በኢትዮ ላይፍ ኤንድ ጀነራል ኢንሹራንሽ የተጀመረው የኢንሹራንስ አይነት ለረጅም ግዜ ይጠብቁት የነበረ እና በሙያ ውስጥ ያሉ የህክምና ባለሙያዎችን የሚጠቅም እንደሆነ ተናግረዋል፡፡ በእንግሊዝ ሜዲካል ኢንደሚኒቲ ኢንሹራንስ የሌላቸው የህክምና ባለሙያዎች የንግድ ፍቃድ አይሰጣቸውም፡፡

ህዝብ ተወካዮች ምክር ቤት ስድስት የብድር ስምምነት አዋጆችን መርምሮ ማጽደቁን ባልደረባችን ናርዶስ ዮሴፍ ዘግባለች።
ምክር ቤቱ በሁለተኛ ዓመት የስራ ዘመን በ42ኛ መደበኛ ጉባኤው ከቀረቡለት 15 የተለያዩ ረቂቅ አዋጆች በብድር ስምምነት ላይ ያተኮሩ ስድስት ረቂቅ አዋጆችን በሙሉ ድምጽ አጽድቋል።
የስምምነት አዋጆቹ ለሁለተኛው የከተሞች የመጠጥ ውሃ እና ሳኒቴሽን 236 ሚሊዮን 400 ሺህ ኤስ.ዲ.አር እና 125 ሚሊዮን የአሜሪካ ዶላር የብድር ስምምነት አዋጅ ጸድቋል።
ኤስ ዲ አር ዓለም አቀፉ የገንዘብ ተቋም ለአባል አገራት እንደ አማራጭ መገበያያ የፈጠረው የገንዘብ መለኪያ ሲሆን የአንድ ኤስ ዲ አር ዋጋ ምንዛሬ 1 ነጥብ 4 የአሜሪካ ዶላር አካባቢ ነው።
ለንግድና ሎጂስቲክስ 110 ሚሊዮን 400 ሺህ ኤስ.ዲ.አር፣ ለጥራት ማረጋገጫ መሰረተ ልማት ማሻሻያ 37 ሚሊዮን 200 ሺህ ኤስ.ዲ.አር፣ ለጤና መሰረተ ልማት ፕሮግራም ማስፈጸሚያ 110 ሚሊዮን 600 ሺህ ኤስ.ዲ.አር ከአለም አቀፉ የልማት ማህበር ጋር የተደረጉ ስምምነቶች ጸድቀዋል።
ከጃፓን ዓለም አቀፍ የትብብር ድርጅት ጋር ለሴቶች ንግድ ስራ ፈጠራ ብቃት ማሻሻያ ማሳደጊያ ፕሮጀክት ማስፈጸሚያ የሚሆን 5 ነጥብ 5 ቢሊዮን የጃፓን የን የብድር ስምምነት አዋጅ ጸድቋል።
ለኅብረተሰቡ ተደራሽ የሆኑ የጤና ተቋማት ማጠናከሪያ ፕሮግራም ማስፈጸሚያ የጸደቀው የአምስት ሚሊዮን ዩሮ የብድር ስምምነት አዋጅ በኢትዮጵያና በኢጣልያ መንግስት መካከል የተደረገ ነው።
የበጀትና ፋይናንስ ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ ሰብሳቢ ወይዘሮ ገነት ታደሰ እንዳሉት፤ የብድር ስምምነት አዋጆቹ አገሪቱ የጀመረችውን ልማት ለማስቀጠል የሚያግዙ ናቸው።
ከስምምነቱ የሚገኘው ገንዘብ የብድር ጫናው ያልበዛና ከአገሪቱ የብድር ስትራቴጂ ጋር የተጣጣመ መሆኑንም ጠቁመዋል።
ምክር ቤቱ በተጨማሪም የባቡር ትራንስፖርት አስተዳደር ረቂቅ አዋጅን መርምሮ ለትራንስፖርት ጉዳዮች ቋሚ ኮሚቴ መርቷል።

ከጠዋቱ 12፡52 ደቂቃ በአዲስ አበባ ከተማ በወረዳ ሰባት በተለምዶ ሀብተ ጊዮርጊስ ድልድይ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ በተነሳው የእሳት ቃጠሎ አደጋ አምስት መቶ አርባ አንድ ሺ ብር የሚገመት ንብረት ወድሟል፤
በቃጠሎው ስድስት ንግድ ቤቶች፣ ካፍቴሪያዎች፣የሸቀጣሸቀጥ ሱቆች የተለያዩ እቃዎች መጋዘን የተቃጠሎ ሲሆን አደጋውን ለመቆጣጠር አራት የእሳት አደጋ ሰራተኞች እንዲሁም ሃያ አንድ ሺ ሊትር ውሀ ጥቅም ላይ ውሏል፤
በሰው ህይወት ላይም ምንም አይነት ጉዳት አልደረሰም ሲሉ የእሳትና ድንገተኛ አደጋዎች መቆጣጠሪያና መከላከያ ባለስልጣን የህዝብ ግንኙነት ባለሙያ የሆኑት አቶ ንጋቱ ማሞ ተናግዋል፡፡
ዘገባው የፍሬህይወት ታደሰ ነው፡፡

የጊኒ እና የኮትዲቩዋር ዜግነት አላቸው የተባሉ ሁለት ዜጎች በርካታ የዱር እንስሳ ውጤቶችን ከሀገር ለማስወጣት ሲሞክሩ ነበር በቁጥጥር ስር የዋሉት በዚህም ለፍርድ ቀርበው እያንዳንዳቸው የ10 ሺ ብር ቅጣት ተጥሎባቸዋል፤

በአጠቃላይ በዚህ ዓመት ብቻ ከ40 በላይ ሰዎች የተያዙ ሲሆን ባሳለፍነው ዓመት ደግሞ 68 ሰዎች እርምጃ ተወስዶባቸዋል፤ ከአምናው ጋርም ሲነፃፀር በዘንድሮው ዓመት የዱር እንስሳት ህገ-ወጥ ዝውር የቀነሰ እንደሆነ የተናገሩት የኢትዮጵያ የዱር እንስሳት ልማትና ጥበቃ ባለስልጣን የህዝብ ግንኙነት መረጃ ዳይሬክቶሬት ዳይሬክተር አቶ ዘሪሁን ዘውዴ የመቀጣጫ ህጉ እንዲሻሻል ጠይቀናል በፍትሀብሄር ህግ ውስጥ እንደሚካተት ወንጀለኞችም ተመጣጣኝ ቅጣት እንዲቀጡ አስረግጠው ተናግረዋል፤

በየአመቱ ከሚያዙ የእንስሳት ውጤቶች መካከል የዝሆንና የአውራሪስ ጥርስ፣የአንበሳ ጥፍር ከፍተኛውን ደረጃ ሲይዝ የጅብና የአቦ ሸማኔ ግልገሎች፣ የሰጎን እንቁላል፣ የተለያዩ የእባብ ዝርያዎች ከፖሊስ፣ ከቦሌ አለም አቀፍ አየር መንገድ እንዲሁም ከሌሎች ሀገራት ድንበር ከሚያዋስኑ ክልሎች ጋር በመተባበር እንደተያዙ ተናግረዋል፡፡

ኢትዮጵያና ኬንያ በህገ-ወጥ መንገድ የሚያዙ የዱር እንስሳት ውጤቶችን ማቃጠል ብቸኛ መፍትሄ እንደሆነ የሚያስቀምጡ ሀገራት ናቸው፡፡

ፍሬህይወት ታደሰ ዘግባዋለች

የሲዳማ ፍቼ ጨምበላላ የዘመን መለወጫ በዓል በሀዋሳ ከተማ በሲዳማ ባህል አዳራሽ 500ሺህ ሰዎች በተገኙበት ዛሬ እየተከበረ ነው፡፡
አከባበሩ የጀመረው ዛሬ ከሰአት በኋላ ሲሆን በአሉ ለቀጣይ ሁለት ቀናት መከበሩን ይቀጥላል፡፡
የብሔሩ ተወላጆች የዘመን መለወጫ በዓላቸውን ከ1983 አመተምህረት ጀምሮ በደማቅ ሁኔታ በሀዋሳ በመሰብሰብ ባህሉን መሰረት ባደረገ ሁኔታ በማክበር ላይ ይገኛሉ፡፡
ፍቼ ጨምበላላ ባለፈው አመት ህዳር ወር ላይ በተደረገው የዩኔስኮ አመታዊ ስብሰባ ላይ በአለም አቀፍ ደረጃ በተባበሩት መንግስታት የሳይንስ፣ የትምህርትና የባህል ማእከል (ዩኔስኮ) በማይዳሰስ ቅርስነት ተመዝግቧል፡፡

እነዚህ ሁለት የጭነት አውሮፕላኖች የሚገዙት በየአመቱ በፈረንጆቹ ከሰኔ 15 እስከ 21 ድረስ ከሚካሄደው ከፓሪስ የአውሮፕላኖች ሾው ላይ ነው፡፡
የፓሪስ የአውሮፕላን ሾው የተጀመረው በ1949 ሲሆን የዘንድሮው 53ኛው ነው፡፡ በዝግጅቱ የተለያዩ አውርፕላን አምራች ድረውጅቶች እና የአየር መንገድ ሀላፊዎች ይሳተፋሉ፡፡
የኢትዩጲያ አየር መንገድ የሚያስመጣቸው የቦይንግ ቢ777 200 ኤል አር የጭነት አውሮፕላኖች በአለም በስፋት እና በርዝመት አንደኛ ነው፡፡ 4 900 ኪሎ ሜትር ሲኖረው 112 ቶን መሸከም ይችላል፡፡
የሁለቱ የጭነት አውሮፕላኖች ግዢ ከዚህ በፊት በቦይንግ የግዢ እና ማድረስ አገልግሎት ድረ ገጽ ላይ ማንነቱ ያልታወቀ ገዢ በሚል ተጠቅሶ ነበር፡፡
የኢትዩጲያ አየርመንገድ ዋና ሀላፊ ዶክተር ተወልደ ገብረማሪያም አውሮፕላኖቹ የኢትዩጲያን ካርጎ እና ሎጂስቲክስ አገልግሎት ለማሻሻል እንደሚገዙ ተናግረዋል፡፡
የጭነት ማጓጓዣ አውሮፕላኖች ከማስገባት ጎንለጎን አየርመንገዱ የካርጎ አገልግሎቱን ለማሻሻል እና ዘመናዊ ለማድረግ 150 ሚሊዩን ዶላር ኢንቨስት አድርጓል፡፡
በዚህ ወር መጨረሻ ላይ በሚያዘጋጀው በአይ ሲ ኤኮ አለም አቀፍ የአየርካርጎልማትፎረምላይም 15ሺህ ካሬሜትርላይያረፈካርጎተርሚናሉንያስመርቃል፡፡
የካርጎተርሚናሉሁለተኛክፍልሲጠናቀቅአየርመንገዱበአመት 600ሺህ ቶንማጓጓዛይችላል፡፡
ከጭነት አውሮፕላኖቹ በተጨማሪም አየርመንገዱ 10 የ7373 ማክስ 8 አውሮፕላኖቸን ለማስገባት አዟል፡፡ የእነዚህ አውሮፕላኖች ስምምነት የተጠናቀቀው በዚህአመት መስከረም ወር ላይ ነበር፡፡
ከአፍሪካ ሰላሳ የ737 ማክስ 8ኤስ አውሮፕላን ሞዴል አውሮፕላኖችን በብዛት ለማስገባት በማዘዝ ከአፍሪካ ተቀዳሚ አድርጎታል፡፡
የኢትዩጲያ አየር መንገድ በትላንትናው እለትም ለተጎዦች የሚውል 10 ኤ 350-900 ኤርክራፍት አውሮፕላኖች ለማስገባት አዟል፡፡
ባሳለፍነው በዚህ ወር 12 የዕዚህ ሞዴል አውሮፕላኖችን በማዘዝ ከአፍሪካ የመጀመሪያው አየር መንገድ ሆኖ ነበር፡፡ከእነዚህ ውስጥም በአሁን ወቅት አራቱ አገልግሎት እየሰጡ ነው፡፡

ከኢትዩጲያ አየር መንገድ ለተገኘው መረጃ ናርዶስ ዩሴፍ

40 የመንግስት መስሪያ ቤቶች በ32 ሚሊዩን ዶላር በሚገነባ የአንድ መስኮት አገልግሎት ግንባታ ኩፒክ ከተባለ የድርጅት ሊገነባ ነው፡፡ በሁለት ምእራፍ እንዲጠናቀቅ የአራት አመት የግንባታ ጊዜ ተቀምጦለታል፡፡
ይህ ግንባታ በመጀመሪያው ምእራፍ የሚያካትታቸዉ የመንግስት መስሪያቤቶች ገቢዎች እና ጉምሩክ፣ባንኮች የኢንሹራንስድርጅቶች፣የገንዘብእናኢኮኖሚትብብርሚኒስቴር፣የግብርናሚኒስቴር፣ኢንዱስትሪሚስቴር፣ንግድሚኒስቴር እና ሌሎች ለህዝቡ በተቀዳሚነት አስፈላጊ ናቸው ተብለው የተለዩ ድርጅቶች ናቸው፡፡
በሁለተኛው ምእራፍ ደግሞ ቀሪዎቹ 20 የመንግስት ድርጅቶች ይጠቃለላሉ፡፡ በዚህ መሰረት አንድ ተጠቃሚ የ20 መንግስት መስሪያቤቶችን አገልግሎት በአንድ መስኮት ያገኛል፡፡
በአሁን ወቅት ይህ ፕሮጀክት ጨረታው ተጠናቋል፣ አጠቃላይ የሆነ እቅድም ተሰርቶለታል፡፡ በአሁን ወቅት መስሪያ ቤቶቹ የነበራቸው የአሰራር አይነት እና ወደፊትም መሆን ያለበት የግልጋሎቱ አይነት ጥናት ተደርጓል፡፡
በአጠቃላይ ደግሞ ይሀ የአንድ መስኮት አገልግሎት ሊይዛቸው የሚገቡ የጋራ ስራዎች፣ የንግድ እቅድ ተጠናቆ መዋቅሩም ተቀርጾ የትግበራ እቅድ ላይ ደርሷል፡፡

ከ አዲስ አበባ ወደ ደቡብ ምእራብና ጅማ መስመር የሚደረጉ የሀገር አቋራጭ አዉቶብስ ጉዞዎች ከ ሀሙስ ጀምሮ ቀድሞ የነበራቸዉ  የአዉቶብስ ተራ የመነሻ መስመር ወደ አየርጤና ተዛዉሯል።

41 ያህል የጉዞ መስመሮች የተዘጋጁ ሲሆን የተጓዦች ምዝገባም በዛዉ በአየርጤና መናኻሪያ ይከናወናል

መናኻሪያዉ የተገልጋዮችን ጊዜና እንግልት ይቆጥባል ተብሎለታል።

ከዚህ ቀደም በሀገር አቋራጭ አዉቶብሶች አገልግሎት አሰጣጥ ላይ በተሰራ ጥናት መሰረት 74 በመቶ ያህል ተገልጋዮች በቂ አገልግሎት መስጫ ቦታ አለመኖሩን የጠቆሙ ሲሆን 55 በመቶ  ያህሎቹ ደግሞ መናኻሪያዎቹ ምቹ አይደሉም ብለዋል።

ዘገባው የያልፋል አሻግር

በድርጅቱ ጥገና የተሰጠባቸዉ አዉቶብሶች ከ 6 አመታት በፊት ከቢሾፍቱ አዉቶሞቲቭ ኢንጅነሪንግ ኢንደስትሪ ከተገዙት 500 ዎቹ መካከል ናቸዉ ።

እነዚህ 370 ያህል መኪኖች ለጥገና ሲቀርቡ አገልግሎት አሰጣጡ ላይ ችግሮች አልተፈጠሩም ወይ ብለን ላነሳነዉ ጥያቄ

የድርጅቱ የኮሚዩኒኬሽን ጉዳዮች ደጋፊ የስራ ሂደት መሪ አቶ ተሾመ ንጋቱ ለ ዛሚ ሲናገሩ ጥገና የተደረገላቸዉ አዉቶብሶች በብልሽት ቆመዉ ሳይሆን አገልግሎት በመስጠት ላይ እንዳሉ በወረፋ ነዉ ብለዋል።

 ሀላፊዉ አክለዉም ምንም እንኳን ድርጅቱ ባለዉ የ አዉቶብስ ቁጥር ህብረተሰቡን እያገለገልን ቢሆንም ይህ በቂ አይደለም በሚቀጥለዉ አመት ከ 700 በላይ አዉቶብሶች በከተማ አስተዳደሩ እንደሚገዙ ተወስኗል በተሻለ መልኩ አገልግሎት መስጠት እንደሚያስችሉም ይጠበቃል ብለዋል።

 

 

ከሁለት ሚሊየን ብር በላይ የሚገመቱ የኮንትሮባንድ ዕቃዎች በቁጥጥር ስር ዉለዋል በጤናዉ ዘርፍ ደግሞ ከ አንድ መቶ ሀያ ስድስት ቶን በላይ እንዲሁም 8.5 ሚሊየን ብር የሚገመት መድሀኒት አገልግሎት ላይ እንዳይዉል ተደርጓል

 

በኮንትሮባንድ መድሀኒት ለሚያስገቡ ድርጅቶችም ሆነ ግለሰቦች በወንጀለኛ መቅጫ ህግ መሰረት ቅጣት ይጠብቃቸዋል

 

የቁጥጥር ዘርፉ እንደዋና ችግር ያስቀመጠዉ ከተለያዩ ጎረቤት ሀገሮች በህገወጥ መንገድ የሚገቡ መድሀኒቶች ሲሆኑ መፍትሄዉ ደግሞ ህብረተሰቡ ለራሱ ደህንነት ሲባል  በህገወጥ መንገድ የሚመጡ መድሀኒቶች መግዛት እንደሌለበት እንዲሁም መስሪያ ቤቱ ከዚህ ቀደም ከነበረዉ በተጨማሪ ቁጥጥሩን ሰፋ አድርጎ እንደሚሰራ የኢትዮጲያ የምግብ የመድሀኒት እና የጤና እንክብካቤ አስተዳደርና ቁጥጥር ባለስልጣን መስሪያ ቤት የመድሀኒት ተቋማት ኢንስፔክሽን ዳይሬክቶሬት ኢንስፔክተር እንዲሁም  ኬዝ ቲም አስተባባሪ አቶ ሳሙኤል ማሬ ለዛሚ ተናግረዋል።

 

ፍሬህይወት ታደሰ

 

የኢትዮጲያ  ከሀያ አንድ ሀገራት የተውጣጡ  850000 ስደተኞች በስድስት ክልሎቿ ባስገነባቻቸው  በሀያ ሰባት ካምፖች  ከደቡብ ሱዳን  ከሶማሊያ እና  ሱዳን  የተውጣጡ ስደተኞችን ታስተናግዳለች ፡፡

ሆኖም  የስደተኞችና ከስደት ተመላሽ አስተዳደር ኢትዮጲያ ከተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስደተኛ መርጃ ኮሚሽን ለስደተኞች የሚሰጠው ድጋፍ  በመቀነሱ ስደተኞች በደራሽ ድጋፍ ላይ ብቻ እንዳይወሰኑ የአካባቢውን ማህበረሰብ ባማከለ መልኩ ስደተኞችን በልማት ለማስተሳሰር እየሰራች መሆኑ ተገለፀ

ስደተኞችና ከስደት ተመላሽ አስተዳደር ምክትል ዳይሬክተር አቶ ዘይኑ ጀማል ስደተኞቹን በልማት ማሰማራት የጋርዮሽ ጥቅም አለው ይላሉ፡፡

ዘይኑ ጀማል

የኢትዮጲያ ከሰባተኛው መቶ ክፍለ ዘመን ጀምሮ ስደተኛን የማስተናገድ ልምድ ስላላት የዘንድሮ አመቱንም ዓለማቀፍ የስደተኞችቀንን እንድታከብር ተመርጣለች የሚሉት አቶ ዘይኑ  ዛሚ ኢትዮጲያ በዓሉን እንድታዘጋጅ በምን ተመረጠች ምንስ ትጠቀማለች ብሏቸዋል፡፡

ዘይኑ ጀማል

አጋርነት ለስደተኞች ወገኖቻችን በሚል መሪ ቃል በጉኝል የስደተኞች ካምፕ የተባበሩት መንግስታት ድርጅት የስደተኞች ኮሚሽን ሚስተር ፍሊፕ ግራንዴ በተገኙበት ዓለማቀፉ የስደተኞች ቀን ነገ በጋምቤላ  ክልል ይከበራል፡፡

በያዝነው የፈረንጆች አመት Environmental Research Letter በተሰኘው የአካዳሚ ህትመት ላይ በወጣው ጥናት መሰረት ባለፉት 35 አመታት የአየር ንብረት ለውጡ በየአስር አመቱ 0.4 ፋራናይት በመጨመሩ በአማራ፣ ትግራይ፣ ደቡብ እና ኦሮሚያ ከፍተኛ አካባቢዎች የሚኖሩ ዜጎች ለወባ ያላቸው ተጋላጭነት ከፍ ብሏል፡፡

በአየር ንብረት ለውጥ ምክንያት ሊከሰት የሚችል የወባ በሽታ ስርጭትን በመከላከል የዜጎችን ጤንነት ለመጠበቅ የጤና ጥበቃ ሚንስትር መስሪያ ቤት ምን እያደረገ ነው ስንል በሚንስትር መስሪያ ቤቱ በበሽታ መከላከል እና መቆጣጠር ዳይሬክቶሬት ውስጥ የወባ ማስወገድ ንዑስ የስራ ሂደት ባለቤት የሆኑት ደረጀ ድሉን ጠይቀናል፡፡ የስራ ሂደት ባለቤቱ በምላሻቸው ከ32 ሚሊዮን በላይ አጎበሮችን እንደተሰራጨ እና በየአመቱ የፀረ ወባ ርጭት እንደሚካኤድ ገልፀዋል፡፡

የጤና ጥበቃ ሚንስቴር እስከ 2030 ወባን ከኢትዮጵያ ሙሉ በሙሉ ለማስወገድ ፍኖተ ካርታ በማዘጋጀት እየሰራ እንደሆነ የስራ ሂደት ባለቤቱ ደረጀ ድሉ ነግረውናል፡፡

ሚካኤል ጌታሠጠኝ

17203052 839657146173742 8211875447084859736 n

 

 

በተለምዶ ቆሼ ተብሎ በሚጠራው አካባቢ የቆሻሻ ክምር ተንዶ ጉዳት ለደረሰባቸው ቤተሰቦች የቀብር ማስፈፀሚያ  ድጋፍ ተደርጓል፤ በደረሰው አደጋ የሟቾች ቁጥርም ጨምሯል፤

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ከንቲባ አቶ ድርባ ኩማ በስፍራው ተገኝተው ለተጎጂ ቤተሰቦች አስር ሺ ብር እና የ15 ሺ ብር የገንዘብ ድጋፏን አበርክተዋል፡፡

የገንዘብ ድጋፏ ነዋሪነታቸው አዲስ አበባ ለሆኑ እና ከተለያዩ ክልሎች ለመጡት በሚል ተከፋፍሎ መሰጠሩን ሰምተናል፣ በዚህም መሰረት ነዋሪነታቸው አዲስ አበባ የሆኑ 10ሺ ብር ከተለያዩ ክልሎች ለመጡ ደግሞ የትራንስፖርት ወጪን ጨምሮ 15ሺ ብር ለእያንዳንዳቸው ተሰጥቷል፡፡

የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋህዶ ቤተክርስቲያን በበኩሏ በአደጋው ለተጎዱና መጠለያ ላጡ ወገኖች የሚውል 200 ሺህ ብር እርዳታ እንዲሰጥ መወሰኗንም አስታውቃለች፤ አደጋ ህይወታቸውን ላጡ ወገኖች ከመጋቢት ሰባት ጀምሮ ጸሎተ-ፍትሐት እንደሚደረግም ገልፃለች፡፡

በተመሳሳይ ዜና በደረሰው አደጋ የሟቾች ቁጥር 113 መድረሱን ተነግሯል

በአደጋው ህይወታቸውን ካጡት ውስጥ 38 ወንዶች ሲሆኑ፤ 75 ደግሞ ሴቶች ናቸው።

በአደጋው ለተጎዱ ድጋፍ ማድረግ ሚፈልጉ አካላት የተለየ የባንክ አካውንት በኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በኩል የተከተ ሲሆን በሂሳብ ቁጥር 1000199240971 አማካኝነት ድጋፍ ማድረግ ይቻላልም ተብሏል፡፡