አገር አቀፍ ዜናዎች

የመንግስት ግዢና ንብረት አስተዳደር ኤጀንሲ ለ 2010 የበጀት አመት ላስቀመጣቸው ግቦችና
ተግባራት በሚሰጣቸው ክብደት መለኪያ ከ 10 ሚሊየን ብር በላይ የተመደበለትን የፋይናንስ
ጉዳይ ከአጠቃላይ ጉዳዩች 10 በመቶ ክብደት ብቻ ሰጥቶታል፡፡
ኤጀንሲው ለፋይናንስ ጉዳዩች ለዘመናዊ እና ፍትሀዊ የመንግስት ግዢና ንብረት አስተዳደር
ፕሮግራም ማስፈጸሚያ 2 ሚሊዩን 7ሺህ 702 ብር፤ ዘላቂ የመፈጸም እና የማስፈጸም
አቅም መገንባት ፕሮግራም 2 ሚሊዩን 706 ሺህ 333 ብር እንዲሁም ለአመራር እና ድጋፍ
አገልግሎት ፕሮግራም6 ሚሊየን 107 ሺህ 172 ብር የተመደበለት ሲሆን በተጨማሪም
የኤጀንሲውን ግዢ አፈጻጸም በተዘጋጀው ቅድ መሰረት ስራ ላይ ለማዋልና ለፋይናንስ ግዢ
እና ንብረት አስተዳደር ውጤታማነትን ለማሻሻል በአጠቃላይ በበጀት አመቱ አፈጻጸም
የሚኖረው ድርሻ 10 በመቶ ሆኗል፡፡
በእቅዱ ላይ ለተገልጋይ ማለትም የአገልግሎት አሰጣጥን ለማሻሻል እና የኤጀንሲው ሰራኞችን
እርካታ ለማሻሻል ለመሳሰሉት ነገሮች 30 በመቶ፤ ለውስጥ አሰራር ማሻሻያ 45 በመቶ
እንዲሁም ለመማማር እና እድገት ከፋይናንስ በተሸለ 15 በመቶ የትኩረት አቅጣጫ
አስቀምጧል፡፡
በተዘጋጀው የግዢ አፈጻጸም መከታተያ ማንዋል መሰረት በማድረግ የክልል ግዢ ተቆጣጣሪ
አካላት በኦሮሚያ፤ አማራ፤ ትግራይ እና ደቡብ ህዝቦች ብሄር ብሄረሰቦች በክልላቸው
ተጨባጭ ሁኔታ የማጣጣም ስራ ማከናወናቸውን መከታተልን ከ 1 በመቶ በታች የሆነ
ትኩረት እንደሚሰጠውም አስፍሯል፡፡

ግምታዊ ዋጋቸው ከ 4 ሚሊየን ብር በላይ ሊያወጡ የሚችሉ የኮንትሮባንድ እቃዎች
የኢትዩጲያ ገቢዎች እና ጉምሩክ የጅግጅጋ ቅርንጫፍ ጽህፈት ቤት ያዘ፡፡
በህገ-ወጥ መንገድ ወደ ሀገር ሊገቡና ሊወጡ ሲሉ የተያዙት እቃዎች ውስጥ ኤሌክትሮኒክስ፣
ምግብ ነክ ሸቀጦች፣ አዳዲስና ልባሽ ጨርቆች፣ ጫማዎች፣ ሲጋራ፣ መድሃኒት፣ የህንፃ
መሳሪያዎችና የቤት መገልገያ እቃዎች ሲሆኑ በወጭ ኮንትሮባንድ በኩል 73 የቀንድ ከብቶች፣
77 በጎች፣ 20 ፍየሎች፣ 5700 ኪ.ግ ጤፍ፣ 26 ኩንታል ቀይ ሽንኩርት፣ 3 ኩንታል ነጭ
ሽንኩርት፣ የተፈጨ ቡና እንዲሁም የተለያዩ ሀገራት የመገበያያ ገንዘብ ይገኙበታል፡፡
እቃዎቹ የተያዙት ከሰኔ አንድ እስከ ሰኔ 30/2009 ዓ.ም. ሲሆን ጅግጅጋ ዙሪያ ቶጎ ጫሌ፣
ተፈሪ በር፣ ሐርሸን እና ለፈኢላ እቃዎቹ አካባቢ ነው የተያዙት፡፡

ሳውዲ አረብያ ህገ-ወጥ ስደተኞችን ከሀገሬ ይው ጡ ልኝ ያለችበት የጊዜ ገደብ ባቃበት እለት በግድያ ወንጀል ጥፋተኛ የተባ ሁለት ኢትዩጲያውያን በሞት ተቀጥተዋል፡፡
በሪያድ ሁለት ኢትዩጲያውያን አንድ የፓኪስታን ዜግነት ያለው የታክሲ አሽከርካሪን በመዝረፍ እና በአስለት ወግተው በመግደል ከአንድ አመት በፊት ክስ ተመስርቶባቸው የነበረ ሲሆን ጥፋተኛ ሆነው በመገኘታቸው የሞት ቅጣት ውሳኔው እንደተላለፈባቸው የሳውዲ አረቢያ የውስጥ ጉዳዩች ሚኒስቴር በሰጠው መግለጫ አስታውቋል፡፡
በሀገሪቱ ያለውን የፍህ ስርአት ለማስጠበቅና የንጉሳዊ ስርአቱንም ደህንነት ለመጠበቅ እንዲሁም የሽሪያውን ህግ በጣሰ በማንኛውም ግለሰብ ላይ ለመፈጸም ሲባልም ይህ የፍርድ ውሳኔ መተግበሩን መግለጫው ጨምሮ ገልጾል፡፡
ሳውዲ አረቢያ የሰጠችው የ120 ቀናት የእፎይታ ጊዜ ሀምሌ 17 ቀን 2009 አ.ም መጠናቀቁ የሚታወስ ነው፡፡
እጹብድንቅ ሀይሉ፡፡

የቃሊቲ የፍሳሽ ቆሻሻ ማጣሪያ ጣቢያ ግንባታ በመጨው ዓመት ታህሳስ ወር ይጠናቀቃል፡፡
በአዲስ አባባ ውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን እየተገነባ ያለው የቃሊቲ የፍሳሽ ቆሻሻ ማጣሪያ ጣቢያ የግንባታ ሂደት በቀጣይ ዓመት ታህሳስ ወር መጨረሻ ላይ የግንባታ ሂደቱ ሲጠናቀቅ በስድስት ክፍለ ከተማ የሚገኙ 1.5 ሚሊዮን የአዲስ አባባ ከተማ ነዋሪዎችን ይጠቅማል
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ውሃና ፍሳሽ ባለስልጣን የኮምኒኬሽን ጉዳዮች ደጋፊ የስራ ሂደት መሪ የሆኑት አቶ አቶ እስጢፋኖስ ብስራት ያማጣሪያ ጣቢያው ከአለም ባንክ በተገኘ አንድ ሚሊየን ዶላርና የኢትዮጲ መንግስት ወጪ ባደረገው ስምንት መቶ ሚሊየን ብር ወጪ የሚገነባ ነው፡፡
7500 የማጣራት አቅም የነበረው የቃሊቲ የፍሳሽ ቆሻሻ ማጣሪያ የግንባታ የማስፋፊያ ሂደቱ ሲጠናቀቅ 100 ሺህ ሜትር ኩብ ያክል ፈሳሽ ማጣራት ይችላል ፡፡
የቃሊቲ የፍሳሽ ቆሻሻ ማጣሪያ ጣቢያ አሁን ላይ የግንባታ ሂደቱ 90 ፐርሰንት የደረሰ ሲሆን የግንባታ ሂደቱ ሙሉ በሙሉ ሲጠናቀቅ በዋነኛነት ከሚሰጠው የፍሳሽ ቆሻሻ ማጣራት ስራ የሚገኘው ውሃ ጥቅም ላይ ለማዋል ጥናት እየተካሄደ መሆኑን አቶ እስጢፋኖስ ለዛሚ ነግረዋል፡፡
አዲስ አበባ ከተማ ባሏት ሶስት የፍሳሽ ማጣሪያዎች በምስራቅ ቦሌና የካን ክፍለ ከተሞችን በአቃቂ የአቃቂን አካባቢን አሁን ደግሞ የማስፋፊያ ስራው የሚካሄድለትና ስድስት ክፍለ ከተሞችን የሚይዘው የቃሊቲ የፍሳሽ ማጣሪያ ጣቢያዎች ባለቤት ናት፡፡
ምትኬ ቶሌራ

የዕዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም በሶስት ክልሎችና በአንድ የከተማ አስተዳደር የንፁህ መጠጥ ውሃ ሽፋን አነስተኛ መሆኑን ተናገረ፡፡
የዕዝብ ዕንባ ጠባቂ ተቋም የ2009 በጀት ዓመት የአስራ አንድ ወራት ዕቅድ አፈፃፀም ማጠቃለያ ሪፖርት ላይ እንደቀረበው በኦረሚያ በትግራይ በደቡብ ብሄር ብሄረሰቦችና ህዝቦች ክልሎች እንዲሁም በድሬደዋ ከተማ አስተዳደር የንፁህ ውሃ አቅርቦትን በተመለከተ በተደረገ ቁጥጥር የንፁህ ውሃ ሽፋናቸው አነስተኛ መሆኑን ገልፃል፡፡
ለአቅርቦቱ አነስተኛ መሆን በተለይም በገጠር አካባቢ የውሃ ተቋማት ግንባታ ጥራትና የግንባታ ጊዜ መጓተት እንደ ምክንያትነት የተጠቀሰ ሲሆን
ግንባታቸው የተጠናቀቁ የውኃ ተቋማት ባለባቸው ከፍተኛ የኤሌክትሪክ አይል ማጣት የንፁህ መጠጥ ውሃ ችግሩ በክልሎቹ ተከስቷል፡፡
በሪፖርቱ ችግሩን ለመፍታት ያልተቻለው የውሃ መስመር ስራዎች ከቴሌኮሚኒኬሽን ኮርፖሬሽንና ከኢትዮጲያ ኤሌክትሪክ ሃይል ጋር ያለው ቅንጅታዊ አሰራር አነሰተኛ መሆኑ ተጠቅሷል፡፡
በተጨማሪም የውሃ መስመሮችን የሚያሳይ ካርታ ባለ መኖሩ ብልሽት ሲያጋጥም ለጥገና አስቸጋሪ መሆኑ ዋነኛ ምክንያት ነው ተብሏል፡፡
ምትኬ ቶሌራ

የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በዚህ ዓመት ብቻ ከሁለት መቶ በላይ ሀሰተኛ የመንጃ ፍቅድ ይዘው ሲያሽከረክሩ የነበሩ አሽከርካሪዎችን መያዙን ተናገረ፡፡
የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በዚህ አመት በድንገተኛና መደበኛ ፍተሻ ሁለት መቶ ስድስት አሽከርካሪዎች ሀሰተኛ የመንጃ ፍቃድ ይዘው ሲገኙ ይህ ቁጥር አምና ከተመዘገበው በአስራ ስድስት ብልጫ አሳይቷል፡፡
የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን የትራፊክ መምሪያ ኃላፊ ኮማንደር ግርማ ተሰማ የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በዘመናዊ መሳሪያ እና በቴክኖሎጂ ታግዞ ቁጥጥሩን ቢያደርግ ሀሰተኛ መረጃ የያዙት አሽከርካሪዎች ቁጥር ይጨምር ነበር ብለዋል፡፡
በከተማዋ ሀሰተኛ የመንጃ ፍቅድ ይዘው የተገኙት 75 እጅ የሚሆኑት የህዝብ ማመላለሻ መኪናዎችን የሚያሽከረክሩ ሲሆን የታክሲ እንዲሁም የከባድ ጭነት መኪና አሽከርካሪዎች ተከታዩን ስፍራ ይይዛሉ፡፡
ሀሰተኛ የመንጃ ፍቃድን በመያዝ ወጣቶችን የሚስተካከል አልተገኘም የተባለ ሲሆን በተለያዩ የጤና ችግሮች ዕጋዊ መንጃ ፍቃድ ማውጣት ያቃታቸው አምስት ግለሰቦችም ሀሰተኛ የመንጃ ፍቃድ ይዘው ተገኝተዋል፡፡
ሀሰተኛ መንጃ ፍቃድ የያዙ አስከርካሪዎች የአዲስ አበባ ፖሊስ ኮሚሽን በመደበኛና በድንገተኛ ፍተሸዎች ከሚለያቸው ጎን ለጎን ጥፋት ያጠፉ አሽከርካሪዎች ቅጣታቸውን ሊከፍሉ ወደ የሁሉም ማህከላት በሚያመሩበት ወቅት ቅጣቱን ብቻ ከመቀበል የመንጃ ፍቃዱን ትክክለኝነት እንዲያረጋግጡ የአሽርካሪዎች መረጃ በዳታ ቤዝ የመያዝ ስራ እየተሰራ ነው ፡፡
በየሁሉም ማህከላት ሊሰራ ከታቀደው ውጪ ሀሰተኛ የመንጃ ፍቅድ የያዝትን ከህጋዊዎቹ በዘላቂነት ለመለየት ፖሊስ ኮሚሽኑ ምን እየሰራ ነው ብሎ ዛሚ ኮማንደር ግርማን ጠይቆ ከተሸከርካሪ አሽከርካሪ ባለስልጣን ጋር በመሆን በቀጣይ ዓመት በኮምፒዩተር የታገዘ ቁጥጥር ለማድረግ መዘጋጀታቸውን ነግረውናል፡፡
በዚህ አመት 1600 አሽከርሪዎች ለትራፊክ ፖሊሶች ጉቦ ሲሰጡ እጅ ከፍንጅ የተያዙ ሲሆን ከዚህ ውስጥ ሶስቱ አሽከርካሪዎች ሀሰተኛ የመንጃ ፍቃድ ይዘው ተገኝተዋል፡፡
ምትኬ ቶሌራ

የኢትዩጲያ ገቢዎች እና ጉምሩክ የቀን ገቢ ግምትንና ዓመታዊ ሽያጭን መሰረት በማድረግ ገቢ ግብር የሚሰላበትን መንገድ ነጋዴዎች እንዲረዱት አስታወቀ
የግብሩ ምጣኔ በሚጣወቅበት የስልት ዘዴ ለአብነት ያህል አንድ የበበርበሬ እና ቅመማ ቅመም ንግድ ላይ የተሰማራ ነጋዴ የቀን ገቢ ግምቱ መጠኑ 1ሺህ 500 ነው ከተባለ ከዚህ ላይ የዘርፉ ትርፍ መተመኛ 10 በመቶ ሲሆን የግብር ምጣኔውም 20 በመቶ ይሆናል
ይም ማለት በአመት 547ሺህ 500 ብር አመታዊ ጠቅላላ ገቢ የተተመነለት ነጋዴ የሚከፍለው ግብር 7 ሺህ 320 ብር ይሆናል፡፡
በጸጉር ቤት ዘርፍም የቀን ገቢ ግምቱ 2ሺህ 800 ብር የሆነ ነጋዴ አመታዊ ጠቅላላ ሽያጭ ገቢው 1 ሚሊየን 22ሺህ ሲገመት በ30 በመቶ የግብር ምጣኔ የሚከፍለው አመታ ግብር 19ሺህ 200 ብር ይሆናል፡፡
እነዚህ ለአብነት የጠቀስናቸው የግብ ከፋዩች በደረጃ ሀ እና ለ የሚመደቡ ናቸው፡፡
ገቢዎች እና ጉምሩክ የቀን ገቢ ግምቱን ዛሬ ባወጣው መግለጫ ላይ ያስረዳው ያስረዳው በደሞዝተኛ እና በነጋዴ ግብር አከፋፈል መንገድ ሲሆን፤
አንድ የ10ሺ ብር ደመወዝተኛ የሆነ ሰው በወር 2ሺ 45 ብር፤ በዓመት ከሚከፈለው 120ሺ ብር ደግሞ 24ሺ 540 ብር ግብር ይከፍላል፡፡
120ሺ ብር ዓመታዊ ገቢ ያለው ነጋዴ ግን የትርፍ መተመኛ መቶኛው 10 በመቶ ላይ ካረፈ ግብር የሚጠየቅበት ገቢው 10 በመቶ ወይም 12ሺ ብር ይሆናል፡፡
ቀሪው 90 በመቶ ወይም 108ሺ ብር እንደ ወጪ ይታይለትና ከግብር ውጪ ይሆናል፡፡
12ሺውን ደግሞ በግብር ማስከፈያ መጣኔ ሲሰላለት 10 በመቶ ላይ ያርፍና 1ሺ 200 ብር ብቻ ዓመታዊ ግብር ይጠየቃል፡፡
ገቢዎች እና ጉምሩክ የነጋዴውን 1ሺ 200 ብር ከደመወዝተኛው 24ሺ 540 ጋር ማነጻጸር የቀን ገቢ ግምቱ ተገቢ እና የተጋነነ ለመሆኑ ማሳያ አድርጎ አቅርቧል፡፡

ኢትዮ ቴሌኮም በ2009 በጀት ዓመት የደንበኞቹን ቁጥር ከ57 ሚሊዮን በላይ አደረሰ፤ በቀጣዩ የፈረንጆቹ ዓመት ኢትዮጲያ የሞባይል ተጠቃሚ ቁጥሯ ከፍ ይላል ተብሎ ተተንብዮላታል::
ከሰሀራ በታች የሚገኙ የሞባይል ተጠቃሚዎች በ2020 ከ500 ሚሊየን ሊበልጡ እንደሚችል አለም አቀፍ የሞባይል አገልግሎት ሰጪዎች ማህበር አስታውቋል፡፡ በ2016 መጨረሻ420 ሚሊየን የነበረው የሞባይል ስልክ በ2020 የተጠቃሚ ቁጥር 535 ሚሊየን ይደርሳል ተብሏል፡፡
አዲስ ከሚመጡ የሞባይል ተጠቃሚ ሀገራት ውስጥ 115 ሚሊየን የሚሆኑት ከኢትዮጲያ፣ከዲሞክራትክ ኮንጎ፣ ከናይጄሪያና ከታንዛኒያ እንደሚሆኑ በ2017 በወጣው ሪፖርት ተገልጾል፡፡
ኢትዮጲያ ከነዚህ ሀገራት መሀከል ተቀመጠች ሲሆን የሞባይል ስልክ አገልግሎት በሀገሪቱ ከ18 አመት በፊት በ36 ሺ ደንበኞች በአዲስ አበባ የተጀመረ ሲሆን በአሁኑ ወቅት ቁጥሩ ወደ 57 ሚሊየን አከባቢ እንደደረሰ መረጃዎች ያሳያሉ፡፡በ2008 በጀት ዓመት የሞባይል ተጠቃሚዎችን ቁጥር 45 ነጥብ 96 ሚሊዮን እንደነበር ይታወቃል፡፡
ከሌሎች የአፍሪካ ሀገራት ጋር ደግሞ ሲነጻጸር ከፍተኛው የናይጄሪያ ሲሆን 216 ሚሊየን የሞባይል ተጠቃሚዎች አሉ፡፡ የኢትዮ ቴሌኮም መረጃ እንደሚያሳው ከጥቂት አመታት በሆላ 103 ሚሊየን የሞባይል ተጠቃሚዎች እንደሚኖሩም አሳውቋል፡፡
የሞባይል ተጠቃሚ ቁጥር መጨመር ለአመታዊ ጥልቅ ምርት መጨመር፣ ለስራ እድል ፈጠራ እና ለማህበራዊና ምጣኔ ሀብታዊ እድገት ከፍተኛ አስተዋጾ እንዳለው የማህበሩ የ2017 ሪፖርት ያመላክታል፡፡

የኢትዮ ቴሌኮም በያዝነው ዓመት አጠቃላይ የደንበኞችን ብዛት በሁሉም የአገልግሎት ዓይነቶች 57 ሚሊዮን ያደረሰ ሲሆን ካለፈው በጀት ዓመት መጨረሻ ጋር ሲነፃፀር የ16 በመቶ እድገት ያሳያል፡፡
የገቢውን ሁኔታ በተመለከተም በመጀመሪያዎቹ ስድስት ወራት15 ነጥብ 64 ቢሊዮን ብር ገቢ ያገኘ መሆኑን አመልክቷል። ካለፈው ዓመት ተመሳሳይ ወቅት አንፃር ሲተያይም የ16 በመቶ እድገት አሳይቷል ተብሏል። ያልተጣራ የትርፉ መጠንም በዚሁ 6 ወራት ጊዜ ውስጥ 11 ነጥብ 91 ቢሊዮን መሆኑን መግለጫው ጨምሮ አመልክቷል። ከዚህ አጠቃላይ ገቢውም ውስጥ ከሞባይል አገልግሎት የተገኘው የገቢ መጠን 74 ነጥብ 5 በመቶውን ይሸፍናል፡፡

በዘንድሮው ክረምት ምክንያት ሊከሰት የሚችለውን ከባድ ጉዳት ለመቀነስ ከ1 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን በላይ የመጠባበቂያ ምግብ ተከማችቶ ተዘጋጅቷል::
የትሮፒካ ፓስፊክ ውቅያኖስ የባህር ወለል ሙቀት ከ5ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ በላይ የሚሞቅ ከሆነ ኤልኒኖ ፤ ከ0.5 ዲግሪ ሴንቲ ግሬድ በታች የሚቀዘቅዝ ከሆነ ደግሞ ላሊና ይባላል ሲሉ የዘርፏ ባለሙያዎች ስለ ተፈጥሮ ክስተቶቹ ኤልኒኖና ላሊና ይናገራሉ፡፡
በዘንድሮው የክረምት ወቅት አብዛኛው የላኒናን ክስተት ተከትሎ ከባድ ጎርፍ በተለያዩ የአገሪቱ ክፍል ሊከሰት እንደሚችልም የብሄራዊ ሚቲዎሮሎጂ ኤጀንሲ የትንበያ ሪፖርት ያመለክታል። ይህም በሰዎች፣ በንብረትና በሰብል ላይ ከፍተኛ ጉዳት ያሰከተላል፡፡ ከመደበኛው መጠን በላይ ይዘንባል ተብሎ በሚጠበቀው ከባድ ዝናብ ምክንያት የሚከሰተው የጎርፍ አደጋ ከግማሽ ሚሊዮን በላይ የሚገመት ህዝብ ለችግር ሲል ብሄራዊ የአደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽን የሰራው መረጃ ያሳያል፡፡
ኢትዮጵያ ውስጥ 700 ወረዳዎች አሉ ከነዚህ መካከል ለአደጋ ተጋላጭ ተብለው 300 ወረዳዎች ላይ በተካሄደ ጥናት በኢትዮጵያ በአብዛኛው የሚከሰቱት አደጋዎች ጎርፍና ድርቅ መሆናቸው ተለይቷል፡፡
ታዲያ በዚህ ጉዳይ ላይ በሀገሪቱ በባለፈው አመት በአየር መዛባት (ኤልኒኖ) ምክንያት በአንዳንድ አካባቢዎች ድርቅ ተከስቶ ከ10 ነጥብ 2 ሚሊዮን በላይ ዜጎች ተረጂ እንደሆኑ ይታወሳል፡፡ በኤልኒኖ ምክንያት በተፈጠረው ድርቅ 2 ነጥብ 7 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን እህል ከኤጀንሲው ወጪ ተደርጓል። ለሴፍቲኔት ፕሮግራም 130 ሺ ሜትሪክ ቶን ፣ ለአደጋ ስጋት ሥራ አመራር ኮሚሽንም ለአስቸኳይ ጊዜ ዕርዳታ 270 ሺ ሜትሪክ ቶን ተሰጥቷል፡፡
በአሁኑ ወቅት የመጠባበቂያ ምግብ ክምችት አስተዳደር ሊከሰት የሚችለውን ከባድ ጉዳት ለመቀነስ ወደ 1 ነጥብ 5 ሚሊዮን ሜትሪክ ቶን ምግብ ክምችት ማዘጋጀቱን ገልïል፡፡
በ2008 በጀት ዓመት 20 ሺ ሜትሪክ ቶን ታዝዞ በጥራት ጉድለት 7 ሺ 500 ሜትሪክ ቶን ተመላሽ መደረጉን ይታወሳል፡፡ በኤጀንሲው መስፈርት መሠረት ከባዕድ ነገር ንጹሕ መሆኑን፣የእርጥበት መጠኑ፣ አቧራማነቱ፣ ጠጠራማነቱ፣ በተባይ አለመያዙና አለመበላቱ እንዲሁም የተሰባበረና የተጨማደደ አለመሆኑ ይረጋገጣል፡፡
ጥራቱን የጠበቀ እህል ማከማቸት ካልተቻለ ለረጅም ጊዜያት በተቀመጠ ቁጥር እህሉን ለማከም የሚወጣው ወጪ እየጨመረ፣ ንጥረ ነገሩን እያጣ ስለሚሄድ ለሰው ልጅ ምግብነት ወደማይውልበት ደረጃ በመድረስ ኪሳራ ሊያስከትል ስለሚችል በዓለም አቀፍ መስፈርት መሠረት ይመዘናል፡፡
ከ89 ነጥብ5 በላይ ንጹሕ ከሆነ በሁለተኛ ደረጃነት፣ ከ94 በመቶ በላይ አንደኛ ደረጃ ንጹሕ ሆኖ ገቢ እንደሚደረግም ኤጀንሲው በመስፈርትነት አስቀምጧል፡፡
የላኒናን ክስተት ተከትሎ በሚከሰት ከባድ ዝናብ ብቻ ሳይሆን የክረምት ዝናብ በጨመረ ቁጥር አብዛኞቹ የሀገሪቱ ክፍሎች በስጋት ላይ ያሉ መሆናቸው ይታወቃል።በክረምት ወቅት ይዘንባል ተብሎ በተተነበየው ከባድ ዝናብ 486ሺ 10 ሰዎች ለጎርፍ አደጋ ሊጋለጡ ይችላሉ ተብሎ ይጠበቃል።

የበሻሌ አካባቢ ለልማት ተነሺ አርሶ አደሮች መንግስት ቃል የገባላቸው የመሰረተ ልማት ዝርጋታ አላሟላልንም ሲሉ ቅሬታቸውን አሰሙ፡፡
በቦሌ ክፍለ ከተማ ወረዳ 01 ልዩ ስሙ በሻሌ ትምህርት ቤት አካባቢ ለልማት ቦታው ይፈለጋል በሚል ምክንያት መንግስት ለዓመታት ከኖርንበት መሬታችን ቢያስነሳንም ቃል የተገባልን የመሰረተ ልማትና የመልካም አስተዳደር ጥያቆዎቻችን አልተመለሱም ለከፋ ችግርም ተጋልጠናል ሲሉ የአካባቢው አርሶ አደሮች ለዛሚ ቅሬታቸውን አቅርበዋል ፡፡
ስሜ አይገለፅ ያሉት የሰባ ዓመት አዛውንት በወቅቱ መንግስት መሬቱን ለልማት እፈልጋለው ሲለኝ 40.000 ካሬ ሜትር የሆነ የእርሻና የመኖሪያ መሬቴን መንግስት ወስዶ አሁን እኔንና መላ ቤተሰቤን ዞር ብሎ አላየም ችግር ላይ ነኝ ብለዋል፡፡
የአካባቢው ኗሪ የሆኑት አርሶ አደር አሰፋ አርሶ አደሩ አርሶ እንዳይበላ እዚህ ግባ በማይባል ካሳ መሬቱን መወሰዱ ሳያንሰው ቃል የተገባልን የመንገድ የመብራት ስራ ባለመሰራቱ ችግር ላይ ወድቀናል ሲሉ ስሜ እንዳይገለፅ ያለው ወጣት እኛ ወጣቶች በመንግስት አካላት ተደራጅታችሁ ስራ ትጀምራላችሁ ተብለን ነበረ አሁን ግን ተታለናል ይላል፡፡
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ሰራተኛና መህበራዊ ጉዳይ ቢሮ የልማት ተነሺ አርሶ አደር የልማት መልሶ ማቋቋም ፕሮጀክት ፅ/ቤት ኃላፊ አቶ ኩርኩራ ሙሉ ስማቸው እንዲገለፅ ፈቃደኛ ባይሆኑም ዛሚ ስለጉዳዮ አነጋግሮ ቢሮአችን ከተቋቋመ አንድ ዓመቱ ነው ይህን መረጃም ለመስጠት አንችልም ብለውናል፡፡
የቢሮ አላፊው ይህን ቢሉንም የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የ2009 እቅድ አፈፃፀም ሪፖርት እና የ2010 በጀት ዓመት የዕቅድ አቅጣጫ ሪፖርቱ ላይ የልማት ተነሺ አርሶ አደሮችን መልሶ ለማቋቋም ከ22 ሺህ በላይ የልማት ተነሺ አርሶ አሰደሮች እና ቤተሰቦች መረጃ መደረጀቱንና ለ396 የአርሶ አደር ልጆች በማዕድን ስራ የስራ ዕድል ተፈጥሮላቸዋል ይላል፡፡
ምትኬ ቶሌራ

በአዲስ አበባ የቀን ገቢ ግምት ገማች ባለሞያዎች ስራቸዉን ቢያጠናቅቁም አሁንም ግን ቀን ገቢ ገማች ነን የሚሉ ህገ-ወጦች መኖራቸዉ ታዉቋል፡፡
የቀን ገቢ ገማች ነን እያሉ ባጅ አንጠላጥለዉ የሚዘዋወሩ ሕገ ወጥ ገማቾች ተጭበርብረናል ሲሉ አንዳንድ የንግዱ ማህበረሰብ ቅሬታቸዉን ለዛሚአሰምተዋል፡፡
በጉዳዩም ላይ የኢትዮጲያ ገቢዎችና ጉምሩክ ባለስልጣን የአዲስ አበባ ታክስ ፕሮግራምና ልማት ስራዎች ዘርፍ ምክትል ዋና ዳይሬክተር የሆኑት ወ/ሮ ነፃነት አበራ እደገለፁት ገማች ባለሞያዎችን ካስዎጣንና ስራዉን ካጠናቀቅን ወር ሆኖናል በመሆኑም ህብረተሰቡበህገወጥ ገማቾች እንዳይታለል ጥንቃቄ ማድረግ ይገባዋል ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ትብለጽ ተስፋዬ ዘግባዋለች፡፡

በ40/60 የቤት ግንባታ ከውል ውጪ የካሬ ጭማሪና ባለ 4 መኝታ ቤት መገንባቱ አግባብ አይደለም ሲሉ ቀድሞ የተመዘገቡ ቤት ፈላጊዎች ቅሬታቸውን ሲያሰሙ የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ በበኩሉ የቤቱ መገንባት ለተጠቃሚዎች ተጨማሪ እድል ነው ሲል ምላሽ ሰቷል፡፡
በ40/60 የቤት ፕሮግራም ተመዝጋቢዎች እንደሚሉት ከሆነ ቀድመን የከፈልን በመሆናችን እንደቅደም ተከተላችን ልንስተናገድ ሲገባን ይህ አለመደረጉ አግባብ አይደለም ይላሉ፡፡
የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የኮሚዩንኬሽን ተጠባባቂ ስራ አስኪያጅ የሆኑት አቶ በልሁ ታከለ የተዋዋልነው ውል ምዝገባው በጀመረ ለተከታታይ 18 ወራት የቆጠቡት ጨምሮ በእጣው እነደሚሳተፉ የሚገልፅ ነው ሲሉ ምላሽ ሰተዋል፡፡
ተጠባባቂ ስራ አስኪያጁ ይህን ቢሉም በተመዝጋቢዎች እጅ የሚገኘው ውል ቅድሚያ ለከፈሉ ቅድሚያ እንደሚሰጥ እና በቅደም ተከተል ቤቱ እንደሚተላለፍላቸው ያሰረዳል፡፡ ከ166 ሺ በላይ ግለሰቦች የተዋዋሉበት የግንባታ ውል እያለ አንድም ሰው ያልተዋዋለበትን ግንባታ ለምን አስገነባችሁ ለሚለው ጥያቄ አቶ በልሁ ታከለ ይህ እንደ ተጨማሪ እድል ሊታይ ይገባዋል የሚል ምላሻቸውን ሰተዋል፡፡
ተመዝጋቢዎቹ በበኩላቸው አማራጩ መልካም ቢሆንም ላላሰብነው ውጪ የሚዳርግ አሰራር በመሆኑ መንግስት ተጨማሪ አማራጮችን ሊያስቀምጥልን ይገባል በማለት ቅሬታቸውን ለዛሚ 90.7 ኤፍ ኤም ተናግረዋል፡፡
ቅሬታ አቅራቢዎቹ በውላችን መሰረት ልንሰተናገድ ሲገባን ቅድሚያ ከፍለን ከዳር መቆማችን በ40/60 ላይ በባንኩ አሰራር እምነት ያሳጣናል ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ከውል ውጪ ተገንብተዋል በተባሉት የቤት አማራጮች ላይ የተሳተፉት ግለሰቦች ተጨማሪ እድል ነው የሚለው ባንኩ፤ በሌላ በኩል ግለሰቦቹ እንደ እድል ሳይሆን ተጨማሪውን መክፈል እንደ እዳ ቢመለከቱት የባንኩ አሰራር እንዴት ይሆናል ለሚለው ጥያቄ ተጠባባቂ ስራ አስኪያጁ በቂ ምላሽ ከመስጠት ተቆጥበዋል፡፡

ዘገባው የነጋሽ በዳዳ ነው

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በ2010 የበጀት አመት 7 ዋና ዋና የትኩረት አቅጣጫዎችን እከተላለው አለ፡፡
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር የ2010 በጀት ዓመት ዋና ዋና የዕቅድ አቅጣጫዎችን በገመገመበት ወቅት እንዳስታወቀው በ2010 የበጀት ዓመት ዕቅዴን ለማሳካት የምጠቀምበትን 7 የትኩረት አቅጣጫዎቼን ለምክር ቤቱ አባላት እወቁልኝ ብለዋል፡፡
የተጀመረውን የጥልቅ ተሃድሶ እንቅስቃሴ ማስቀጠል‚ የስራ አጥነትን ችግር መቅረፍ ‚ለልማት የሚውሉ መሬቶችን መልሶ የማልማት ስራ ‚የትምህርቱንና የጤናውን ዘርፍ ማጠንከር‚የተጀመረውን የቤት ልማት ዘርፍ ማጎልበት ‚የከተማዋን የውሃ አቅርቦት መጨመር ‚በንግድ በኢንዱስትሪና ለኢንቬስትመንት ዘርፍ ትኩረት መስጠት የሚሉት በከተማ አስተዳደሩ ትኩረት የተሰጣቸው 7 ጉዳዮች ሆነዋል፡፡
የፍትህ ዘርፉ አስተማማኝ ማድረግ የአካል ጉዳተኞችን ተጠቃሚ ማድረግ ተቀዳሚ ስራዎቼ ይሆናሉ ብሏል፡፡
ዛሬ የተጀመረው የምክር ቤቱ አራተኛ ዓመት የስራ ዘመን ሶስተኛ መደበኛ ጉባዬ እስከ አምሌ 5 ሲቆይ የከተማ አስተዳደሩን የፍርድቤት እንዲሁም የዋና ኦዲተሩና የቋሚ ኮሚቴዎችን ሪፖርት ያዳምጣል አዋጆችንም ያፀድቃል ተብሏል፡፡
ዘገባው የምትኬ ቶሌራ ነው፡፡

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በቆሼ አካባቢ በደረሰ አደጋ ከ98 ሚሊዮን ብር በላይ ተሰብስቧል አለ
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ ልዩ ስሙ ቆሼ አካባቢ መጋቢት 2 ቀን 2009 ዓ.ም በደረሰ የአፈር ክምር መደርመስ አደጋ ከህብረተሰቡ 98.4 ሚሊዮን ብር እና ከ7.5 ሚሊዮን ብር በላይ የሚገመት የምግብና የቁሳቁስ ድጋፍ ማግኘቱን ገልፃል፡፡
ከህብረተሰቡ በተገኘ እርዳታም በተሰራው ተጎጂዎችን የማቋቋም ስራ ለ16 ህጋዊ ይዞታ ባለቤቶች ምትክ ቦታና ካርታ ለ13 የህጋዊ ይዞታ ባለቤቶች ልጆች የጋራ ህንፃ መኖሪያ ለ54 ተከራዮች 10/90 ኮንዶሚኒየም መኖሪያ ቤት ሲሰጥ ለ102 ህገ ወጥ ሰፋሪዎች አስተዳደሩ 24 ሚሊዮን ብር ወጪ አደረኩባቸው ያላቸውን ቤቶች አከራይቷቸዋል፡፡
አሁንም ለአደጋ ተጋላጭ ለሆኑ 98 ህጋዊ ይዞታ ባለቤቶች ምትክ ቦታና ካሳ አግኝተዋል ተብሏል፡፡
ከተማ አስተዳደሩ ለተጎጂዎች 32 ሚሊዮን ብር ወጪ ማድረጉ የተነገረ ሲሆን ቀሪው 66 ሚሊዮን ብር ለቀጣይ ተመሳሳይ ዓላማ ይውላል ተብሏል፡፡
በአደጋው የ118 ዜጎች ህይወት ሲያልፍ 592 ሰዎች በአደጋው ተጎጂዎች እንደነበሩ ይታወሳል፡፡
ዘገባው የምትኬ ቶሌራ ነው፡፡

የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በበጀት ዓመቱ 158 የንግድ ድርጅቶችን ፍቃድ አገደ
የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር በበጀት ዓመቱ 189‚328 የንግድ ቤቶች ላይ ባደረገው መደበኛ ቁጥጥር 158 የንግድ መደብሮች የኮንትሮባንድ ዕቃዎች ይዘው በመገኘታቸውና በህገ ወጥ ንግድ ላይ ተሳትፈው ስላገኘዋቸው አግጃቸዋለው ብሏል፡፡
ከተማ አስተዳደሩ ከክፍለ ከተማና የወረዳ የፀረ ኮንትሮባንድና ህገ ወጥ ንግድ ግብረ ሃይል ጋር በመሆን በሰራው ስራ ፍቃዳቸው ከታገደባቸው የንግድ መደብሮች በተጨማሪ 8‚597 የንግድ መደብሮች ታሽገው እንዲቆዩ የተወሰነ ሲሆን 13 ሺህ የንግድ ድርጅቶች የፅሁፍ ማስጠንቀቂያ ተሰጥቷቸዋል፡፡
በበጀት ዓመቱ 289 ሺህ የንግድ ፍቃድ መሰጠቱ ይታወሳል፡፡
ዘገባው የምትኬ ቶሌራ ነው፡፡

መንግስት በአዲስ አበባ ከሚገኙ 6 ነዋሪዎች መካከል 1 ሰው በኮንደሚንየም ይኖራል ቢልም፤ ለ40/60 የተመዘገቡ ቅሬታ አቅራቢዎች በበኩላቸው የመንግስት አካላት ህጉን እንደፈለጉት በመቀያየራቸው እምነት አተናል ሲሉ ቅሬታቸውን አሰሙ፡፡

ሙሉ ክፍያውን ብንከፍልም መንግስት ቃሉን ሳያከብር ከውል ወጪ እጣ ማውጣቱ አግባብ አይደለም ሲሉ በ40/60 የቁጠባ መኖሪያ ቤት ተመዝጋቢዎች ቅሬታቸውን ለዛሚ ኤፍ ኤም አሰሙ፡፡ ከቅሬታ አቅራቢዎቹ መካከል አቶ ጎህሽ ሀይሌ እንደሚሉት ከሆነ ምዝገባው ከተጀመረ ባሉት 15 ቀናት ውስጥ ሙሉ ክፍያውን ያጠናቀቀ ማንኛውም ግለሰብ ቅድሚያ እንደሚያገኝ ውል ገብተናል ሲሉ ቅሬታቸውን አሰምተዋል፡፡

የቅሬታ አቅራቢዎቹን ጥያቄ በተመለከተ የአዲስ አበባ ቁጠባ ቤቶች ልማት ኢንተር ፕራይዝ የኮሚዩንኬሽን የስራ ሂደት መሪ አቶ ዮሀንስ አባይነህ ይህ ጉዳይ እኛን አይመለከትም በማለት ምላሻቸውን ሰተዋል፡፡
ለዓመታት ሙሉ ክፍያውን ከፍለን የቤት ባለቤት ለመሆን በመጠባበቅ ላይ እያለን ሐምሌ 1 2009 የ40/60 የቤቶች እጣ እንደሚወጣ እና በእጣው የሚካተቱት ከምዝገባው ጀምሮ ለተከታታይ 15 ቀናት የከፈልነው ብቻ ሳንሆን ለአንድ አመት ከስድስት ወር ያህል የቆጠብትንም ያጠቃልላል የሚለውን አስደንጋጭ የዕለተ ሀሙስ መግለጫን ስንሰማ ወደ ሚመለከተው የንግድ ባንክ ሀላፊ በማምራት አካሔዱ ትክክል አለመሆኑን ተነግሮናል ይላሉ ቅሬታ አቅራቢው፡፡

ለቅሬታ አቅራቢዎቹ የተሰጠው ምላሽ ትክክል ስለመሆኑና የቆጠባ ቤቶች ልማት ኢንተርፕራይዝ ይመለከተዋል ስላለው ጉዳይ ለማነጋገር የኢትዮጵያ ንግድ ባንክ የኮሚዮንኬሽን ተቀዳሚ ስራ አስኪያጅ የሆኑትን ሀላፊ ለማነጋገር ብንሞክርም ዛሬ ላይ ምላሽ መስጠት እንደማይችሉ አሳውቀውናል፡፡በየትኛውም አሰራር ቢሆን ህግ ወደ ኋላ አይመለስም እናም በሌለ ህግ ነው የተዳኘነው ሲሉ አቶ ጎህሽ ሀይሌ ተናግረዋል፡፡

በሌላ በኩል የአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ምክትል ከንቲባ አቶ አባተ ስጦታው በበኩላቸው በአዲስ አበባ ከተማ ውስጥ ከሚገኙ 6 ስዎች መካከል 1 ሰው በኮንደሚንየም ውስጥ መኖር መጀመሩን ሀምሌ 1 2009 ዓ.ም በነበረው የቤቶች ማስተላለፍ ፕሮግራም ላይ ተናግረዋል፡፡

ሀምሌ 1 2009 ዓ.ም በተላለፉት 972 የ40/60 ቤቶች መካከል ባለ 4 መኝታ ቤቶች ይገኙበታል ከቤት ፈላጊዎች ፍላጎት እና ውል ውጪ ለምን ባለ 4 መኝታ ቤቶች ተገነቡ ለሚለው ጥያቄ አቶ ዩሀንስ አባይነህ የአበባ ቁጠባ ቤቶች ልማት ኢንተር ፕራይዝ የኮሚዩንኬሽን የስራ ሂደት መሪ እንደሚሉት ከሆነ የዲዛይን ለውጥ መምጣቱ እና የንግድ ባንክ ዋነኛ የጉዳዩ ባለቤት በመሆኑ ገንቡ ስንባል ገንብተዋል ሲሉ ምላሽ ሰተዋል ፡፡በውሉ መሰረት ባለመስራቱ በመንግስት ላይ እምነት ያሳጣናል ሲሉ ቅሬታ አቅራቢዎቹ ለዛሚ 90.7 ኤፍ ኤም ተናግረዋል፡፡

ከ 972ቱ መኖሪያ ቤቶች በተጨማሪ የ 320 የንግድ ቤቶቹ በጨረታ እንደሚተላለፉ በዕለተ ቅዳሜ ተነግሯል፡፡ በ 40/60 የቤት ልምት ተጠቃሚ ለመሆን ከ 166 ሺ የቤት ፈላጊዎች ሲመዘገቡ 17 ሺ 644 ተመዝጋቢዎች መቶ ፐርሰንት ክፍያቸውን አጠናቀዋል፡፡41300 የሚሆኑት ደግሞ 40 ፐርሰንት ክፍያቸውን ማገባደዳቸውን ለማወቅ ችለናል፡፡

ዘገባው የነጋሽ በዳዳ ነው

ኢትዮጲያ ብሄራዊ የንባብ ቀን ሊኖራት ነው ፡፡
ከ2006 ዓም ጀምሮ በየዓመቱ ሰኔ ሰላሳ ቀን በሀገር አቀፍ ደረጃ የንባብ ቀን ሆኖ እንዲከበር በተለያዩ ጊዜያት የኢትዮጲያ ደራሲያን ማህበር ጥረቶች ሲያደርግ የቆየ ሲሆን ከሚቀጥለው አመት ጀምሮ በአገሪቱ ደረጃ ብሄራዊ የንባብ ቀን ሆኖ ሊከበር ነው ተባለ፡፡
የኢትዮጲያ ደራሲያን ማህበር ለአራት አመታት የዓመቱ ተማሪዎች መደበኛ የትምህርት ሲያልቅ ከንባብ ጋር እንዳይቆራረጡና ይበልጥ ከመጸሀፍት ጋር እንዲተዋወቁ ለማድረግ የሰኔ ሰላሳ የንባብ ቀን መከበር መጀመሩን የገለፁት የኢትዪጲያ ደራሲያን ማህበር ፕሬዝዳንት ዶ/ሙሴ ያዕቆብ በቅርቡ ይህ የንባብ ቀን ለፓርላማ ቀርቦ ብሄራዊ የንባብ ቀን ይሆናል ብለዋል፡፡
በተጨማሪም የኢትዮጲያ ደራሲያን ማህበር ላለፉት 57 ዓመታት በኢትዮጲያ የስነ ፅሁፍ የዕውቀትና የንባብ ባህል እድገት እንደተወጡት ሚና ደራሲያኑ ከብዕር ትሩፋቶቻቸው መጠቀም ያለባቸውን ያህል እንዳልተጠቀሙና ቤት ንብረት ያላፈሩ በመሆናቸው ከአዲስ አበባ ከተማ አስተዳደር ጋር በመሆን የጋራ መኖሪያ ቤት እንዲኖራቸው ስራዎች እየተሰሩ ነው ብለዋል፡፡
አብዛኞቹ ደራሲያን ፅሁፎቻቸውን ለማሳተም የገንዘብ አቅም ፈታኝ የነበረ ሲሆን በተዘዋዋሪ የህትመት ፈንድ ስርዓት ቀደም ሲል ከአርቲስቲክ ማተሚያ ቤት ከሩብ ሚሊየን ብር በላይ አጫጭር ታሪኮች መታተማቸውን በኃላም ከብራንና ሰላም ማተሚያ ቤት ጋር በመሆን በሶስት ሚሊየን ብር ድርሰቶቻቸውን ማሳተም ላልቻሉና ማህበተሩ የመረጣቸው ስራዎች መታተማቸውን የገለፁት ደራሲ አይለመለኮት መዋዕል አሁን ላይ ከየካቲት ወረቀት ስራዎች ድርጅት ጋር ውል ተፈራርመዋል፡፡
የኢትዮጲያ ደራሲያን ማህበር ከአዲስ አበባ ባህልና ቱሪዝም ቢሮ ጋር በመሆን ከሐምሌ 1እስከ 5 ድረስ የንባብ ቀኑ ይከበራል፡፡
ምትኬ ቶሌራ

በየአውራ መንገዱ ተሰምሮ የነበረው እና ከጊዜያት በኋላ የት እንደገባ ያለታወቀው ቢጫ ሳጥን ህግ ወቶለት ዳግም ስራ ሊጀምር ነው፡፡
ቢጫ ሳጥን ወይም የሎው ቦክስ በተለይ የትራፊክ ፍሰቱ ከፍተኛ በሆነባቸው የመስቀለኛ መንገዶች ላይ የመስቀለኛ መንገዶቹን የክልል ቅርፅ እንደ አስፈላጊነቱ የያዘና በየመንገዱ ላይ በግልፅ ሁኔታ ተቀብቶ የትራፊክ ፍሰቱን በቅደም ተከተል ለማስተናገድ የሚረዳ የቢጫ ቀለም ቅብ ማለት ነው፡፡
ከነዚህ ቦታዎች በተጨማሪ በሆስፒታሎች ውስጥ የድንገተኛ እርዳታ ለማግኘት ወደ ሆስፒታል ለሚሄዱ ተሸከርካሪዎች ሌሎች ተሸከርካሪዎች ቆመው መተላለፊያውን እንዳያውኩ የቢጫ ሳጥንን በመጠቀም አከባቢውን ለተረጂዎች ግልፅ ማድረግ የሚያስችል የትራፊክ መብራት አጋዥ አሰራር ነው፡፡
በወቅቱ ስራ ላይ የነበረው የአዲስ አበባ መንገድና ትራንስፖርት ቢሮ በቢሮው የትራንስፖርት ዘርፍ የካቲት 26/2006ዓ.ም ይፋ በማድረግ በአዲስ አበባ ከተማ በሁለት ቦታዎች ላይ ተግባራዊ ማድረጉ የሚታወስ ነው፡፡ ይሁን እንጂ በከተማው መንገዶች ላይ የተቀቡት ቢጫ ሳጥኖች አገልግሎታቸው ሳይታወቅ ተሰውረዋል፡፡ በአዲስ አበባ ትራፊክ ማኔጅመንት ኤጀንሲ የመንገድ ደህንነትና አቅም ግንባታ ዋና የስራ ሂደት መሪ የሆኑት አቶ ሀገሬ ሀይሉ ቀድሞ የትራፊክ ደንብ ላይ ህግ ስላልወጣለት እንዲቋረጥ ተደርጓል ሲሉ ተናግረዋል፡፡
ለአገልግሎቱ መቋረጥ ቀድሞ በትራፊክ ህግ ውስጥ መግባት ባለመቻሉ ነው የሚሉት ሀላፊው ጠቀሜታው ታምኖበት ወደ ሀገር ውስጥ እንዲገባ ሲደረግ ህጉ ለምን አስቀድሞ አልታሰበበትም ለሚለው ጥያቄ አቶ ሀገሬ ሀይሉ በምላሻቸው ለሙከራ የተጀመረ እንደነበር ተናግረዋል፡፡
ዳግም ይህንን አሰራር ተግባራዊ ለማድረግ አጥፊዎችን መቅጣት የሚያስችል ደንብ ቁጥር 395/2009 ማሻሻያ ተደርጎበት እንደወጣ ሀላፊው ለዛሚ 90.7 ኤፍ ኤም ተናግረዋል፡፡ከዚህ በፊት ለአንዱ የከተማችን አደባባይ ብቻ 80 ሺህ ብር ወቶበታል የተባለው የቢጫ ሳጥን አገልግሎት መች እንደሚጀመር ሀላፊው በውል እንደማይታወቅ ተናግረዋል፡፡
ወደፊት ይተገበራል በተባለው የቢጫ ሳጥን መስቀለኛ መገጣጠሚያ ላይ ሲደርሱ አሽከርካሪዎች የቢጫ ሳጥን ውስጥ ከመግባታቸው በፊት ወደሚሄዱበት አቅጣጫ ያለው መንገድ በበቂ መልኩ ለጉዞአቸው ክፍት መሆኑን እርግጠኛ መሆን ይገባቸዋል፡፡በቢጫ ሳጥን ውስጥ ገብቶ መቆም የትራፊክ ፍሰቱን ከማስተጓጎሉም በላይ ህጉ ተግባራዊ ሲደርግ የደንብ መተላለፍ ቅጣትን ያስከትላል፡፡እ.ኤ.አ በ1960ዎቹ አከባቢ የቢጫ ሳጥን አሰራር እንግሊዝ፣ አየር ላንድ፣ካናዳ፣አውስትራሊያ፣ሰሜን አሜሪካ፣ሆንግ ኮንግ ብራዚል እና ራሺያ ረዘም ላለ ጊዜ በህግ ደረጃ ተቀብለው ከተገበሩት ሀገራት መካከል ተጠቃሽ ናቸው፡፡
ዘገባው የነጋሽ በዳዳ ነው::