Wednesday, 05 July 2017 12:34

የአፍሪካ ሕብረት በጀት ከውጪ ሀገራት እና ህብረቶቻቸው ድጎማ መንተራሱን ማቆም ባልቻለበት ጊዜ የዙምባቤው ፕሬዚዳንት ሮበርት ሙጋቤ የውጪ ርዳታ የመቀበል በሽታ እንዲለቀን ሲሉ ለአፍሪካ ህብረት የአንድ ሚሊየን ዶላር ድጎማ አድርገዋል፡፡

Written by 
Rate this item
(0 votes)

የአፍሪካ ሕብረት በጀት ከውጪ ሀገራት እና ህብረቶቻቸው ድጎማ መንተራሱን ማቆም ባልቻለበት ጊዜ የዙምባቤው ፕሬዚዳንት ሮበርት ሙጋቤ የውጪ ርዳታ የመቀበል በሽታ እንዲለቀን ሲሉ ለአፍሪካ ህብረት የአንድ ሚሊየን ዶላር ድጎማ አድርገዋል፡፡

እንደ አንድ በ54 ሀገራት እንደተቋቋመ አህጉር አቀፍ ድርጅት የአፍሪካ ህብረት በአህጉሪቱ በቋሚነት በሚባል ደረጃ አንዱ ሀገር ሲሻለው ሌላውን ከሚያመው የማህበራዊ፤ ኢኮኖሚያዊ እና ፖለቲካዊ ችግሮች ለመውጫ ቁልፍ የሆነው የገንዘብ በጀት ጥያቄ ቀውስ ከተመሰረተበት ከ16 አመት በፊት ጀምሮ አሁንም እንደቀጠለ ነው፡፡

ህብረቱ አማራጭ ተገቢ ቀጣይነታቸው የተረጋገጠ የገንዘብ ምንጮችን የሚያገኝበትን መንገድ እንደሚያፈላልግ በተለያዩ ስብሰባዎቹ ላይ ይመክራል፡፡
ከሁለት አመታት በፊት አዲስ የበጀት ሞዴል ሲያስተዋውቅ የታሰበውም ይህ ነበር፡፡ ነገር ግን ህብረቱ አሁንም በውጪ ሀገራት እና በህብረታቸው የፋይናንስ ድጋፍ ላይ አይኑን ጥሎ ተስፋ አድርጎ የተሰጠውን እየቃረመ ነው፡፡

የአፍሪካ ህብረት በ2009/10 የበጀት አመት የህብረቱ 66.3 በመቶ በጀት የተሸፈነው በአልጄሪያ፣ ግብጽ፣ ሊቢያ፣ ናይጄሪያ እና ደቡብ አፍሪካ ብቻ ነበር፡፡ ከዚያ ወዲህ እነዚህ ሀገራት የተለያዩ የውስጥ እና የውጪ ችግሮች አጋጥመዋቸዋል፡፡
እናም በ2010 ከነበረው ከውጪ አጋር ሀገራትይቀበል የነበረው የገንዘብ ርዳታ ከነበረው 45 በመቶ ባሳለፍነው አመት በጀቱ ወደ 70 በመቶ አድጓል፡፡

ለአብነት ያክልም ከአውሮፓ ኮሚሽን በ2010 91 ሚሊዩን ፓውንድ ተቀብሎ የነበረ ሲሆን ይህ ቁጥር ከአምስት አመታት በኋላ ወደ 300 ሚሊዩን ፓውንድ አድጓል፡፡ ከተሰጠው ድጎማም 90በመቶው ለሰላም እና ደህንነት ማስጠበቅ ስራ ነበር የተመደበው፡፡

አሜሪካ፣ የአለም ባንክ፣ ቻይና እና ቱርክም ለህብረቱ በጀት እርዳታ ከሚያደርጉት መካከል ናቸው፡፡

ለአፍሪካ ህብረት በጀት ከውጪ ሀገራት የሚደረገውን ድጋፍ ለማስቀረት በህብረቱ አማራጭ የገንዘብ ምንጭ በተዘጋጀ የህብረቱ ከፍተኛ ደረጃ የፓኔል ውይይት ላይ ቀርቦ ነበር፡፡

ይህ አማራጭ ከእያንዳንዱ በየሀገራቱ በሚገኙ ሆቴሎች ከሚስተናገድ እንግዳ የ2 ዶላር ግብር፣ ከአፍሪካ ተነስተው ለሚደረጉ ወይም ወደ አፍሪካ መዳረሻቸውን አድርገው ለሚደረጉ ማንኛውም የአውሮፕላን በረራዎች ከእያንዳንዱ 10 ዶላር ግብር እንዲከፈል ተነጋግረው የነበረ ሲሆን በእነዚህ ሁለት አማራጮችም በ2017 ለህብረቱ 728 ዶላር ማሰባሰብ ይቻላል ተብሎ ነበር፡፡

በተጨማሪም ፓኔሉ በሀገራቱ ውስጥ ከሚላኩ አጭር የጽሁፍ መልእክቶች ከእያንዳንዳቸው 0.005 ዶላር በመሰበሰሰብ በአጠቃላይ በዚህ አመት 1.6 ቢሊየን ዶላር እንዲያሰባስብም ሀሳብ አቅርቦ ነበር፡፡
የአፍሪካ ህብረት ጉባኤው የአነዚህን ገንዘብ የማሰባሰቢያ አማራጮች እና ተግባራዊ የሚሆኑበትን መንገድ ከ4 አመታት በፊት አጽድቆ ነበር፡፡

የአባል ሀገራቱን መዋጮ መጨመርን በተመለከተም ለመወያየት እቅድ ይዘው ነበር የተለያዩት፡፡
ግና ምንም እንኳን ሀሳቡ ታላቅ እና የሚደገፍ ቢመስልም አባል ሀገራቱ በዜጎቻችን ላይ የግብር ጫና ይበረታባቸዋል አሉ፡፡ በቱሪዝም ልማት ላይ ገቢያቸውን የመሰረቱት ሀገራትም የበረራ ግብሩ በኢንዱስትሪው ላይ ሊያሳድረው የሚችለው ጫና ያሳስበናል ብለው ገለጹ፡፡ የሞባይል ባለአክሲዩኖች ደግሞ በሚሊዩን የሚቆጠሪ ደንበኞቻችን ላይ ተጨማሪ ገንዘብ ለአጭር መልእክት ጽሁፍ መጠየቅ ንግዳችን ላይ ተጽእኖ ይኖረዋል ሲሉ ተቃውሟቸውን አሰሙ፡፡
እናም በ2014 የህብረቱ ፋይናንስ ሚኒስትሮች የከፍተኛ ደረጃ ፓኔሉን ውሳኔ ተቃወሙ የታለመው ሳይፈታ የስብሰባ አጀንዳ ሆኖ ቀረ፡፡

የአፍሪካ ህብረት በአሁን ወቅት ሁለት ዋና ዋና ጉዳዩች ላይ አተኩሮ ይሰራል፡፡ አጀንዳ 2063 እና ቀጣይነት ያለው ልማት ጎሎች እና በዚሁ ስር Sustainable Development Goals SDGን፡፡ ኤስ ዲ ጂ የልማት እቅድ ብቻ በአመት እስከ 613 ቢሊየን ዶላር ገቢ ከአባላቱ ማስገባት ይኖርበታል፡፡ በተጨማሪ ደግሞ ለሰላም እና ደህንነት ሌላ በጀት ያስፈልጋል፡፡
አባል ሀገራቱ ለህብረቱ ፈንድ የሚያዋጡት ገንዘብም በአመታዊ የኢኮሚ እድገታቸው ተወስኗል፡፡
በዚህ የአከፋፈል መንገድ ሀገራቱ በሶስት ተከፍለዋል፡፡

ህብረቱ በዚህ አመት አዲስ ለበጀቱ ፈንድ እነዲሆነው አባል ሀገራቱ በዋናነት በሚያስመጧቸው እቃዎች ከእያንዳንዱ ላይ 0.2 በመቶ ግብር ለማሰባሰብ ተግባራዊ እንዲደረግ የታለመ ፈንድ ማድረጊያ ሞዴል አቅርቧል፡፡
ነገር ግን አሁንም ተግባራዊ ከመደረጉ በፊት እቅዱ የተለያዩ ችግች እንዳሉበት የኢኮኖሚ ባለሙያዎች እየተናገሩ ነው፡፡
ይህ እቅድ ሁሉም አባል ሀገራት በየክልላቸው እንዲያዋጡ ይጠይቃል፡፡ በዚህ መሰረትም ግብሩን በተመለከተ ሀገራቱ የራሳቸው የሆነ የገንዘብ ተቋም አልያም የጉሙሩክ አገልግሎት ሰጪ ድርጅት መርጠው ተግባራዊ እንዲያደርጉ ያዛል፡፡ ሀገራቱ ያለቸው የጉሙሩክ አገልግሎት ሞዴሉ ስኬታማ እንዳይሆን ሊያግደው እንደሚችልም ተገልጾል፡፡
ራሷን ችሎ በጀቱን ማግኘት በዚህ ሲሉት በዚያ እያለ የውሀ ቅዳ የውሀ መልስ ስራ የሆነበት የአፍሪካ ህብረት ይህን አዲስ ሞዴል እስካሁን ተግባራዊ ያደረጉት ኬንያ፣ ሩዋንዳ፣ ቻድ፣ የኮንጎ ሪፐብሊክ እና ኢትዩጲያ ብቻ ናቸው፡፡
የዚህ ሞዴል ተገባራዊነትም በአባል አገራቱ ምላሻቸውን ለመስጠት በሚወስድባቸው ጊዜ ይወሰናል፡፡
ይህን የተረዱ የሚመስሉት የዙምባቤው ፕሬዚዳንት ሙጋቤም ሀገራቱን ለአዎንታ ተነሱ ቶሎ እንጀምር በሚል አስተያየት የውጪ ርዳታ የመቀበል በሽታችን እንዲለቀን ብለው ሀገራቸው የቁም ከብት አጫርታ 1 ሚሊዩን ዶላር ለህብረቱ እንድታበረክት አድርገዋል፡፡
ኢኮኖሚስቶች ግን የፕሬዚዳንቱን ስራ የገንዘብ እና የምግብ ቀውስ ባለበት ወቅት እርዳታ መስጠታቸው ተገቢ አይደለም ብለዋል፡፡
ህብረቱ ግን ከአባል ሀገራት ሆነ ከውጪ የእርደታ ገንዘቡን ከመቀበል አላፈገፈገም፡፡
ከቢቢሲ፤ ከኢንስቲቲውት ፎር ሴኪውሪቲ ስተዲስ፣ ከኢሲዲፒኤም እና ሌሎች ምንጮች የተገኙትን መረጃዎች ለተጠናከረው
ዘገባ ናርዶስ ዩሴፍ፡፡

Read 47 times

Leave a comment

Make sure you enter the (*) required information where indicated. HTML code is not allowed.